مقاله برتر از جهاد
فهرست مطالب
عنوان صفحه
مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………. 3
پیشگفتار ………………………………………………………………………………………………………….. 7
فصل اول / عقل و جهل و لشکریان آنان …………………………………………………………………….. 9
فصل دوم / خطبه امر به معروف و نهی از منکر امام حسین (ع) ………………………………………… 15
فصل سوم / امر به معروف و نهی از منکر در سیرهی انبیا از دیدگاه قرآن ……………………………. 20
فصل چهارم / معنی و دایره معروف و منکر ………………………………………………………………… 23
فصل پنجم / ملاک شناخت معروف و منکر ……………………………………………………………….. 31
فصل ششم / شرایط امر به معروف و نهی از منکر ………………………………………………………… 34
فصل هفتم / مراتب سهگانه امر به معروف و نهی از منکر………………………………………………… 40
فصل هشتم / وظیفه حکومت اسلامی در زمینه امر به معروف و نهی از منکر ………………………… 48
فصل نهم / شیوه رفتاری در امر و نهی نوجوانان …………………………………………………………. 52
فصل دهم / نقش امر به معروف و نهی از منکر در دفاع از اسلام و انقلاب اسلامی…………………. 55
فصل یازدهم / نقش امر به معروف و نهی از منکر در اصلاح الگوی مصرف ……………………….. 71
پاورقیها…………………………………………………………………………………………………………… 80
منابع و مآخذ …………………………………………………………………………………………………….. 87
سوالات مسابقه ………………………………………………………………………………………………….. 89
تاثیر زبان و گفتن…………………………………………………………………………………………………. 97
بسمه تعالی
مقدمه:
هان ای دل عبرت بین از دیده نظر کن هان
ایــوان مــدائـــن را آیینـــه عبـــرت دان
نگریستن به مجموعهای از یادگارهای تمدنهای بزرگ و تندیسها، ظروف، اجساد مومیایی شده و ساختمانهای کوچک و بزرگ که گهگاه از دل خاک بیرون میآیند و اغلب به فراموشی سپرده شدهاند، تعمق در آنها و بررسی علل سقوط، ما را بدین حقیقت رهنمون میشود که آنچه پیش از پیریزی تمدن اهمیت دارد، استمرار و پیشگیری از فروپاشی آن است.
آیین رهاییبخش اسلام با توجه به این واقعیت از آغاز، پیروانش را با ریشههای انحطاط تمدنهای پیش آشنا ساخته و طرحی نوین برای پیشگیری از این سرنوشت شوم ارائه داده است. مولای متقیان امام علی (علیهالسلام) در بخشی از سخنان خود، بیتفاوتی آگاهان و ترک امر به معروف و نهی از منکر را دلیل اصلی انحطاط امتهای گذشته میشمارند، [1] و برای جلوگیری از سقوط جامعه اسلامی مردم را به انجام این وظیفه که رمز استمرار و بالندگی تمدن اسلام است فرامیخواند و میفرماید:
«لا تترکوا الامر بالمعروف و النهی عن المنکر فیولی علیکم اشرارکم»[2]
امر به معروف و نهی از منکر را ترک نکنید که اشرارتان بر شما چیره میگردند.
بنابراین اساس بنیاد تمدن مسلمانان بر دوش میلیونها انسان مومن قرار دارد و مردم همه در پاسداری از ارزشهای الهی مسوولند، زیر پا نهادن بخشی از این ارزشها توسط یک فرد، ضربهای به بنیان استوار جامعه اسلامی است. از این رو همه مومنان در باز داشتن افراد از ارتکاب گناهان و زیر پا نهادن ارزشهای الهی متعهدند. پیامبر اعظم (صلیالله علیه و آله و سلم) در این باره میفرمایند: «یک گنهکار در میان مردم مانند کسی است که با گروهی سوار کشتی میشود و هنگامی که در وسط دریا قرار میگیرد به سوراخ کردن جایگاه خویش میپردازد. اگر دیگران او را از این کردار خطرناک باز ندارد، آب به کشتی نفوذ میکند و یکباره همگی غرق میشوند.» [3]
امر به معروف و نهی از منکر از پیشینهای به قدمت انسان برخوردار است. نخستین انسان، دعوت کننده به نیکی بود، و پس از وی نیز پیامآوران وحی و پیروان مومنشان در انجام این وظیفه مهم تلاش کردند. حضور این بزرگ مردان در عرصه تحولات اجتماعی به اندازهای چشمگیر است که میتوان گفته حرکتهای اصلاحی و دگرگونیهای سازنده در جامعه بشری در پرتو امر به معروف و نهی از منکر آنان تحقق یافته است.
آفریدگار بزرگ در فرازی از گفتار خویش از این حقیقت سترگ پرده برمیدارد که در راستای منکر زدایی، پیامآوران وحی و پیروانشان نه تنها به سخن بسنده نکردند، بلگه از درگیری و تحمل دشواریهای آن نیز نهراسیدند.
«و کاین من نبّی قاتل معه ربیون کثیر فما وهنوا لما اصابهم فی سبیلالله و ما ضعفوا و ما استکانوا و الله یحب الصّابرین.» [4]
«و چه بسیار رخ داد که پیغمبری جمعیت زیادی از پیروانش در جنگ کشته شده پس سست نشدند در آنچه در راه خدا مصیبت به آنها رسیده و ضعیف نشدند و زمینگیر نشدند که خداوند صابران را دوست میدارد.»
تلاشهای پیامبرانی چون نوح، ابراهیم، یحیی، زکریا، موسی، عیسی و… (علیهمالسلام) با ظهور واپسین فرستاده پروردگار شتاب بیشتری یافت و در گسترهای فراتر از همیشه پیاده شد. نتیجه کوششهای خستگیناپذیر پیامبر اعظم حضرت محمد (صلیالله علیه و آله و سلم) و یارانش در شکلگیری جامعهای نیرومند در مدینه بود که نمونه کامل حاکمیت ارزشهای الهی به شمار میآمد. اما دریغ که این اجتماع مبارک دیری نپایید. با رحلت (صلیالله علیه و آله و سلم)، مردم سفارشهای مکرر آن بزرگوار در خصوص نظارت همگانی را فراموش کردند. به تدریج خلافت به سلطنت تبدیل شد و مسلمانان در طوفانی از فقر، گمراهی و بدبختی گرفتار آمدند، هر چند تعداد باز دارندگان منکر و امر کنندگان به نیکیها در انحطاط بسیار اندک بود، ولی به جرات میتوان گفت: اگر تلاش همین افراد محدود نبود، ما امروز با اصول اسلام ناآشنا و در انحرافی آشکار به سر میبردیم.
سخنان روشنگرانه اهل بیت (صلیالله علیه و آله و سلم) و تلاش بیوقفه آن بزرگواران معصوم در این راه که به شهادتشان انجامید، توانست مردم را با حقایق اسلام آشنا ساخته و منشاء پیدایش سلسلهای از فقهای بیدار و آگاه باشد، دانشمندان و فقهای بیداری که امام خمینی(ره) به عنوان نمونه کامل آن در روزگار ما مردم را به انجام این وظیفه الهی فراخواند و جامعه را از طاغوت رهایی بخشید.
بیتردید این وظیفه الهی در روزگار درخشش خورشید انقلاب اسلامی و ادامه آن مسیر تابناک از اهمیت ویژهای برخوردار است.
استکبار جهانی و سرمایهداران صهیونیست، امروزه انقلاب اسلامی را تنها خطر حال و آینده نقشههای شوم خود میدانند و برای درهم کوبیدن آن از هیچ تلاشی فرو گزار نیستند. «توجه به بخشهایی از پروتکل تصویب شده در انجمن صهیونیستی که در سال 1901 میلادی کشف شد[5] میتواند در درک ژرفای توطئه مفید باشد (آنان نشر صور قبیحه و تبلیغ اعمال منافی عفت مطابق با اقتضای زمان و سرگرم کردن مردم به عیش و عشرت، فراهم کردن وسایل این کار، ایجاد مجالس و مجامع عریانها، تبلیغ منکرات، درست کردن فیلمها و عکسهای سکسی و… [6] ) را بخشی از مقدمه کار خویش قرار دادهاند.»
بخشی از این اسناد سری به هدف کارهای مذکور چنین اشاره میکند:
(ما برای اجرای نقشه خود تمام معتقدات مذهبی دیگران را از بین میبریم تا نسل فاسد شود و پیوسته سعی میکنیم که آن دسته از رهبران مذهبی را که مزاحم نقشههای ما هستند را نابود کنیم و لازم است که ما مذهب را ریشهکن کنیم.) [7]
با توجه به حقیقت فوق و نیز این واقعیت که دشمن پس از آزمایش همه توطئهها، اینک به تهاجم فرهنگی و اشاعه منکرات در جامعه اسلامی به عنوان آخرین حربهی خویش دل بسته است، میتوان بخشی از اهمیت امر به معروف و نهی از منکر را در جلوگیری از انهدام ارکان انقلاب اسلامی و پاسداری از ارزشهای آن دریافت. مقام معظم رهبری حضرت آیتاله خامنهای (دامت برکاته) با تمام وجود ژرفای این توطئه جهانی را درک کرده و میفرماید: «کاری که دشمن از لحاظ فرهنگی انجام میدهد یک شبیخون، غارت و قتل عام فرهنگی است.» [8] و برای عقیم کردن این نقشه شیطانی عمل به وظایف الهی امر به معروف و نهی از منکر را بهترین وسیله شمرده و میفرماید: «هر چند فرضیهی امر به معروف و نهی از منکر یکی از بزرگترین واجبات اسلامی است و توصیه به آن در قرآن و گفتارهای پیامبر خدا (صلیالله علیه و آله و سلم) و امیر مومنان و دیگر امامان دارای لحنی کمنظیر و تکاندهنده است، ولی اگر کسی از این همه چشمپوشی کند و تنها به ندای خرد انسانی گوش بسپرد، باز هم بیشک این عمل سازنده را فریضه و تکلیف خواهد شمرد. به نیکی خواندن و از بدی برحذر داشتن را کدام خرد سالم، ستایش نمیکند؟ و کدام انسان خیرخواه و حساس، از آن روی میگرداند؟ هنگامی که به این وظیفه عمل شود به تعداد آمران و ناهیان، دعوت به خیر در میان مردم صورت میگیرد، و بیگمان لبیکگویان به این دعوت نیز کم نخواهد بود. این فراخوانی، به گمان زیاد بر خود داعیان نیز نشانهی نیک بر جای میگذارد و از دو سو راه صلاح را هموار میسازد. کار نیکی که مخاطب خود را به آن امر میکنیم و رفتار زشتی که وی را از آن برحذر میداریم هرچه بزرگتر و تأثیر اجتماعی یا فردی آن ژرفتر و ماندگارتر باشد، امر به معروف و نهی از منکر ما ارزشمندتر است و چنین است که عمل به این وظیفه، تضمینکنندهی دوام و استحکام حکومت صالحان است، و رها کردن و به فراموشی سپردن آن، زمینهساز سلطهی اشرار و نابکاران.»
معاونت فرهنگی ستاد احیاء امر به معروف و نهی از منکر با همکاری موسسه فرهنگی تبلیغاتی راویان فجر در راستان رهنمود زندگیبخش مقام معظم رهبری حضرت آیتاله خامنهای (دامت برکاته) مبنی بر نظارت عمومی و حضور همه مردم در سالمسازی و مسئولیتپذیی اجتماعی با انجام تذکر زبانی، کتاب حاضر را تدارک دیده و در معرض عموم قرار میدهد تا امت شهید پرور با آگاهی بیشتر و بینش ژرفتر به انجام رسالت خویش همت گمارند.