آب و هوا

عوامل موثر بر آب و هوا

– آشنایی

– دمای هوا

– رطوبت هوا

– جابجایی هوا

– بادهای محلی

دمای هوا

دما و تغییرات آن ، در مکانهای مختلف و در طول زمان ، اساسی ترین عامل تحولات هوایی است. گرمای اتمسفر بطور مستقیم یا غیرمستقیم از تابشهای خورشیدی تامین می‌گردد. مهمترین تغییرات زمانی دما در هر نقطه زمین تغییرات شبانه روزی و فصلی است. در جهت افقی نیز گرمترین نقاط و عمولا در استوا است و به سمت قطب از دما کاسته می‌شود با کاهش ارتفاع نیز از مقدار دما کاسته می‌گردد.

این امر به دلیل کاهش تابش گرمایی زمین ، کاهش میزان بخار آب ) که مهمترین عامل جذب کننده گرمای تابشی است) و انبساط هوا ، صورت می‌گیرد. البته در ارتفاع حدود 20 – 50 کیلومتری بار دیگر بر مقدار دما افزوده می‌شود. این افزایش ناشی از یونیزه شدن بخش ناچیزی از اکسیژن هوا و تبدیل آن به ازن (O3) ، توسط پرتو فرابنفش خورشیدی است. همین مقدار ناچیز ازن حیات روی زمین را در مقابل پرتوهای مرگبار فرابنفش خورشیدی محافظت می‌کند.

رطوبت هوا

پس از دما ، یکی از مهمترین عواملی که در وضعیت آب و هوایی هر محل تاثیر می‌گذارد میزان و شکل بخار آب موجود در اتمسفر است. مقدار بخار آب اتمسفر ناچیز است، با این حال حجم آن تقریبا 10 برابر آب رودخانه‌‌هایی است که در سطح زمین جاری هستند. تقریبا 90 درصد بخار آب موجود در هواکره تا ارتفاع 5 کیلومتری زمین وجود دارد. بخار آب عامل اصلی جذب انرژی نور خورشید است و به همین سبب در بسیاری از فرآیندهای هوایی اثر می‌کند. بخار آب عامل مهمی در ایجاد تعادل دمای شبانه روزی است. تراکم آب در اتمسفر به چند صورت انجام می‌شود.