نجات آب در بخش کشاورزی

نشست پديده اي است که در اثر آن سطح زمين به صورت تدريجي و در برخي موارد به طور ناگهاني فرو مي نشيند، اين نشست باعث ايجاد ترک و شکاف هايي در زمين شده و باعث تاثير بر روي الگوي جريان هاي زيرزميني و سطحي، تغيير کيفيت آب هاي زيرزميني، تغيير شکل  سطح زمين، سيل خيزي منطقه و … مي شود، به طوري که اين تغييرات و عوامل خسارات جدي به  مناطق شهري، صنعتي و کشاورزي وارد مي کند. عوامل متعددي از جمله: آب شدن يخ ها، حرکت آرام زمين، خروج گدازه از دهانه آتشفشان ها و فعالیت های انسان شامل عملیات بهره برداری از معادن، برداشت آب هاي زيرزميني واستخراج نفت، باعث ايجاد نشست زمين مي شوند، مهمترین عامل نشست زمین در کشور ما افت شديد سطح سفره های آب زيرزميني می باشد.

استفاده بيش از حد از سفره‌هاي آب زيرزميني در دشت مشهد، مخصوصاً در بخش كشاورزي، باعث نشست زمین در این دشت شده است، در سالهای اخیر، دشت مشهد بیش از یک متر نشست داشته است، به طوری که در بعضی از مناطق این مسئله خسارات جبران ناپذیری را به ساختمان­ها و مناطق مسکونی، راه­ها و تاسیسات و… وارد آورده است.

افت آب زیرزمینی

—کسري حجم مخزن آب زيرزميني جهان سالانه بين ٧٥٠ تا ٨٠٠ ميليارد متر مكعب بوده و مجموع کسري حجم مخزن آب زيرزميني در کشورهاي هند ، چين ، ايالات متحده ، آفريقاي شمالي و يمن بيش از ١٦٠ ميليارد متر مكعب در سال است. آبخوان آبرفتي اوگالالا يكي از بزرگترين آبخوان هاي جهان و تامين کننده ٢٠ درصد آب مورد نياز اراضي کشاورزي ايالات متحده آمريكا سالانه با کسري حجم مخزني معادل ١٢ ميليارد متر مكعب در سال روبرو است . مجموع کسري حجم مخزن آبخوان مذکور ٣٢٥ ميليارد متر مكعب بوده و افت سطح آب از ابتدا تاکنون به بيش از 48/30 متر رسيده است. در شيكاگو درطول 118 سال (سال هاي 1864 تا 1980) سطح آب زيرزميني بيش از ٢٧٤ متر افت کرده که بطور متوسط برابر با 32/2 متر در سال است.
در آريزوناي جنوبي و مرکزي نيزسطح آب زيرزميني بين ٩١ تا ١٥٢ متر افت داشته و سطح زمين از اوايل ١٩٤٠ تاکنون 81/3 متر نشست داشته است. سطح آب زيرزميني در مكزيك از سال ١٩٨٦ تا ١٩٩٢ بين ٦ تا ١٠ متر افت کرده و در نواحي مرکزي شهر سطح زمين حدود 5/8 متر نشست داشته است . در پاکستان سطح آب زيرزميني سالانه دو تا سه متر افت کرده و پيش بيني مي شود در چند سال آينده رودخانه ايندوس (Indus)خشك گردد. در بيشتر مناطق چين شمالي سطح آب زيرزميني سالانه بيش از5/1 متر افت کرده و دبي پايه رودخانه yellow کاهش قابل ملاحظه اي يافته است .