نظريه گشتالت

گشتالت (به آلمانی: Gestalt) نام یک مکتب درروانشناسی و نام گروهی کوچک از روانشناسان آلمانی پیرو این مکتب در قرن بیستم است که نظریات مکس ورتایمر را مبنای کار خود درزمینه بررسی یادگیری قرار دادند. . لغت گشتالت به‌معناى شکل (Form) و شمائل يا صورت (Shape)، و گسترده‌تر آن به معنى شيوه (Manner) يا حتى جوهر (Essence) آمده است. واژه‌هاى مرادف آن در زبان انگليسى به‌شکل گسترده‌اى استفاده شده است.

گشتالت بنا به تعریف، عبارت است از یک پدیده نظام‌دار یا یک کل که عناصر آن با آنکه متمایزند به یکدیگر سخت وابسته و مرتبط هستند.
اجزای یک گشتالت خواصی دارند که از قرارگیری آن‌ها در کل ناشی می‌شود و کل نیز خواصی دارد که در هیچ یک از عناصرش یافت نمی‌شود. بنابراین یک گشتالت واحدی متمایز از اجزا و محیط اطرافش است. گشتالت در پدیده‌های فیزیکی، زیستی و در رفتار انسان به صورت‌های مختلف ظاهر می‌شود.

جان استوارت ميل

او معتقد بود كه همان طور كه در قلمرو شيمي از تركيب دو عنصر مجزا عنصري با خصوصياتي كاملاً مجزا به وجود مي آيد ، در ذهن انسان نيز گاهي اين خاصيت تركيبي به وجود مي آيد و ايده ها ي مختلف به جاي اين كه روي هم متراكم شوند (فيزيك ذهن) با يكديگر تركيب مي شوند و ايده جديدي مي سازند كه با اجزاي سازنده آن ها كاملاً متفاوت است او اين خاصيت را شيمي ذهن ناميد.

كريستيان فن ارن فلس

او معتقد بود كه همه ي ادراك هاي ما داراي كيفيات گشتالت اند (كليت، تماميت، انتقال پذيري) اما اجزاي آن ها فاقد اين خصوصيات  اند. براي مثال فرد خطي را كه از اجتماع تعداد نقطه به وجود آمده است تشخيص مي دهد نه تك تك نقطه ها را و همچنين آدمي با گوش دادن به يك ملودي نت هاي سازنده ي آن را به شكل انتزاعي نمي شنود بلكه كليت ملودي را ادراك مي كند.