هنر در ایران
مقدمه :
هنر نزد ایرانیان است و بس
هنر یکی از نیازهای اساسی زندگی انسان است ، متمایزترین شکل فعالیت اجتماعی که به طور قطع در پیدایش و تکامل شخصیت و بهبود و پالایش روان وی سهم بسزایی داشته است زایشی مطلقاً شاق و طاقت فرسا و رنج آور که مولودی شادی آور الهام بخش ، اقناع کننده و سرشار از زیبایی پدید می آورد . اشتیاق انسان به هنر عمیق و ریشه دار است و از ماقبل تاریخ تاکنون نمایان و شهود آنچه از بشر اولیه می دانیم مطالعه هنر دوستی اوست و انسان محصور در اندیشه بقاء ، معیشت ، هراسها ، شکستها و … از زیبایی و گویایی هنر بوجود می آمده واز طریق آن اندیشه ها و عواطفی که در ذهن داشته متجلی می ساخته است ، او با افزودن خطوط و پیچ و خم های اضافه بار ابزار کار و زندگی اش علاوه بر سودمندی به زیبایی ، در جهت خط و چشم و روانش می اندیشیده .
هنر جلوه ی انسانیت انسان است ، یک حقیقت متعالی و پاسخ گوی نیاز های انسان ، همچون کمال جویی ، معنویت طلبی ، احراز و اعلام هویت ودر مراتب پایین تر تبعیت ، تقلید ، تحصیل، رفاه مادی و پر کردن اوقات فراقت .
آثار هنری جلوه گاه ذات شاعرانه و تفکر و کار انسانی هستند و از این رو نفوذ تعال بخش فوق العاده ی نیرومندی بر انسان و جامعه اعمال می کنند .
با تشکر از جناب آقای کازرانی که بی شک این مجموعه بدون حمایت ها و زحمات ایشان به مقصود نمی انجامید.
فهرست مطالب :
عنوان : صفحه :
بخش اول : هنرهای دستی
فصل اول : نقاشی
ـ تعریف نقاشی ………………………………………….. 1
ـ تاریخ نقاشی …………………………………………… 1
ـ درباره رنگ …………………………………………… 2
ـ تکنیکهای نقاشی ………………………………………….. 3
ـ حلالهای رنگ……………………………………………. 4
ـ سبک های معروف نقاشی ……………………………………. 4
ـ اصطلاحات معمول نقاشی ……………………………………. 5
فصل دوم : خوشنویسی
ـ خط و خوشنويسي………………………………………….. 6
ـ خط كوفي………………………………………………. 8
ـ كوفي بنايي (معقلي)………………………………………. 9
ـ خط محقق………………………………………… 10
ـ خط ثلث و نسخ…………………………………………… 11
ـ خط تعليق و ديواني………………………………………………… 12
ـ خط رقعه………………………………………………… 15
ـ خط نستعليق ………………………………………………. 15
ـ ارزشهاي بصري خط كوفي………………………………….. 16
ـ ارزشهاي بصري خط ثلث و نسخ………………………………… 16
ـ ارزشهاي بصري خط نستعليق………………………………… 16
ـ ارزشهاي بصري خط شكسته نستعليق………………………….. 16
فصل سوم : تذهیب
ـ تعریف تذهیب ………………………………………….. 17
ـ مکتبهای تذهیب …………………………………………. 17
ـ پیشینه تذهیب …………………………………………. 18
ـ چگونگی انجام یک اثر تذهیب ……………………………… 19
ـ ابزارهای تذهیب …………………………………………. 20
ـ واژگان تذهیب ……………………………………………. 23
فصل چهارم : مینیاتور
ـ مینیاتور و طراحی آن …………………………………… 28
ـ روشهای مختلف طراحی مینیاتور …………………………. 30
ـ طراحی رنگی ………………………………………….. 30
ـ بدون رنگ ………………………………………………. 31
ـ طراحی سفید قلم ……………………………………….. 31
ـ سیری در مینیاتور ایران ………………………………….. 31
ـ گفتگو با استاد حسن تقوی ( هنرمند مینیاتور نا شنوا ) …………… 33
بخش دوم : صنایع دستی
فصل اول : فرش ایران
ـ فرش ایران و چگونگی طبقه بندی آن …………………………. 35
ـ طرح های آثار باستانی و ابنیه اسلامی …………………….. 36
ـ طرح های شاه عباسی …………………………………… 36
ـ طرح های اسلیمی ………………………………………… 36
ـ طرح های اقتباسی ……………………………………….. 36
ـ طرح های افشان …………………………………………. 37
ـ طرح های واگیره ای ( بندی ) ……………………………… 37
ـ طرح های بته ای ( بته جقه )……………………………….. 37
ـ طرح های درختی ………………………………………… 37
ـ طرح های ترکمن …………………………………………. 38
ـ طرح ها ی شکا رگاهی ……………………………………… 38
ـ تلفیقی گل فرنگ ، تلفیقی هندسی و … ………………………… 38
ـ نقوش گلستان ……………………………………………. 44
ـ نقوش لچک و ترنج ………………………………………… 46
فصل دوم : سفالگر ی
ـ مقدمه ………………………………………………… 48
ـ چکیده ………………………………………………. 49
ـ تقسیم سفال با کفش کنده ………………………. 49
ـ نقوش سفال در ادوار اسلامی …………………………….. 50
ـ فن و هنر سفالگری ……………………………………….. 50
ـ مهمترین تکنیکهای تزئین ظروف در نیشابور …………………… 52
ـ سفال با پوشش گلی ………………………………………… 53
ـ سفالینه یا نقوش رنگارنگ ………………………………….. 53
ـ سفالینه با تزئین زرین فام ………………………………….. 53
ـ سفالینه با کفش کنده ………………………………………. 53
ـ سفالینه یا لعاب یک رنگ …………………………………… 54
ـ کلیاتی درباره سفال اسلامی …………………………………. 54
ـ سفال گبری ……………………………………………… 55
ـ سفال سلجوقی ……………………………………………. 56
ـ سفال مینائی ایران ………………………………………… 56
ـ سفال دوره عثمانی ………………………………………… 56
ـ سفال دوره صفویه ایران ……………………………………. 57
ـ هنر سفالگری و بررسی نقوش آن در ادوار اسلامی ………………. 57
– بررسی نقوش انسانی با توجه به جهان بینی عرفانی ……………… 57
ـ بررسی نقوش انسانی مرتبط با مراسم ماه محرم ………………….. 58
ـ بررسی نقوش انسانی و ارتباط آن با ادبیات …………………….. 58
ـ بررسی نقوش انسانی و ارتباط آن با مفاهیم نجومی ………………. 58
ـ جام با گلابه ی سفالگری …………………………………… 61
ـ کوزه ………………………………………………….. 62
فصل سوم : نگار گری
ـ تعریف نگار گری ………………………………………. 64
ـ تذهیب ……………………………………………….. 64
ـ تشعیر ……………………………………………….. 65
ـ ابزار و مواد اولیه …………………………………….. 65
ـ قلم مو …………………………………………………. 65
ـ رنگها ………………………………………………….. 66
ـ رنگهای گیاهی …………………………………………….. 66
ـ رنگهای معدنی …………………………………………….. 66
ـ رنگهای شیمیایی ……………………………………………. 66
ـ رنگ گذاری …………………………………………….. 66
ـ رنگهای جسمی ……………………………………………. 66
ـ رنگهای روحی …………………………………………… 66
ـ بست ………………………………………………….. 67
ـ مراحل کار …………………………………………….. 67
ـ کارگاه نگار گری سازمان میراث فرهنگی کشور ………………. 67
فصل چهارم : معرق
ـ معرق …………………………………………………. 69
ـ معرق زمینه رنگ ……………………………………… 69
ـ معرق زمینه پازلی ……………………………………….. 69
ـ معرق زمینه آجری ……………………………………….. 69
ـ نازک بری در معرق ……………………………………… 69
ـ معرق منبت …………………………………………… 69
ـ ابزار کار در معرق ……………………………………… 70
ـ مواد اولیه ……………………………………………… 70
ـ مراحل اجرای یک طرح معرق ………………………………. 70
ـ مختصری از کارگاه منبت و معرق …………………………. 71
فصل پنجم : خاتم کاری
ـ تعریف خاتم کاری ………………………………………… 72
ـ تا ریخچه ی خاتم کاری …………………………………. 72
ـ آثار و نمونه های تاریخی …………………………………. 72
ـ خاتم کاری در ادبیات …………………………………….. 73
ـ آشنایی با هنر خاتم کاری …………………………………. 74
ـ تعریف خاتم ……………………………………………… 74
– قدیمی ترین آثار هنری خاتم کاری شده با قی مانده ………………… 74
ـ مواد اولیه در ساخت خاتم ……………………………….. 75
ـ وسایل و ابزار کار در هنر خاتم سازی ……………………….. 75
ـ مراحل تولید خاتم…………………………………………. 75
ـ خصوصیات یک خاتم و محصول مرغوب و هنری …………………. 76
فصل پنجم: قلم زنی
ـ تاریخچه ……………………………………………… 78
ـ وسایل و ابزار قلم زنی ………………………………… 79
ـ روش کار …………………………………………….. 80
ـ شیوه های قلم زنی ………………………………………. 80
ـ کارگاه قلم زنی سازمان میراث فرهنگی ………………… 81
بخش سوم : رشته های دانشگاهی
فصل اول : رشته ها
رشته نقاشی ………………………………………………… 82
ـ مقدمه ……………………………………………….. 82
ـ دروس اختیاری ……………………………………….. 82
ـ سطوح رشته …………………………………………… 83
ـ درس های رشته …………………………………………. 83
ـ صنعت و بازار کار ……………………………………….. 84
رشته هنر های تجسمی ………………………………………….. 84
ـ مقدمه …………………………………………………. 84
ـ نحوه آموختن …………………………………………… 85
ـ سطوح رشته …………………………………………… 85
ـ درس های رشته ………………………………………… 85
ـ صنعت و بازار کار ………………………………………. 88
رشته صنایع دستی………………………………………………. 89
ـ مقدمه …………………………………………………. 89
ـ سطوح رشته ……………………………………………. 89
ـ درس های رشته ………………………………………….. 90
ـ صنعت و بازار کار ………………………………………… 91
فصل دوم : دانشکده هنر نیشابور
ـ تاریخچه ……………………………………………….. 92
ـ فضاهای آموزشی دانشکده …………………………………. 92
ـ دوره ها ی آزاد …………………………………………. 93
ـ رؤسای دانشکده هنر از بدو تأسیس ………………………… 94
ـ معاونان دانشکده از سال 78 تا کنون ………………………… 94
ـ مدیران گروههای آموزشی دانشکده از سال 78 تا کنون ………. 94
نتیجه گیری …………………………………………………… 95
منابع ………………………………………………………….. 96