بررسی و طبقه بندي اختلالهاي رواني بر اساس پنج محور DSM IV

بررسی و طبقه بندي اختلالهاي رواني بر اساس پنج محور DSM IV

تعداد صفحات: 24

حجم فایل: 19.6 KB

فرمت فایل: doc

دسته بندی:

قیمت: 30,000 ریال

تعداد نمایش: 24 نمایش

ارسال توسط:

تاریخ ارسال: 20 آوریل 2023

به روز رسانی در: 20 آوریل 2023

خرید این محصول:

پس از پرداخت لینک دانلود برای شما نمایش داده می شود.

30,000 ریال – خرید

از مجموعه نظامهاي طبقه بندي كه در حال حاضر مورد استفاده قرار مي گيرند ، طبقه‌بندي چندمحوري به دليل تكميل محورهاي تكميلي و كمك و تشخيصي متعدد ، نظام مناسبي براي تشخيص و طبقه بندي فراهم مي سازد . دو طبقه بندي چند محوري هر محور نشانگر آگاهيهاي تكميلي در مورد علايم ، سبب شناسي ، سطح سازگاري ، ميزان استرس و … است . تجديدنظر چهارم راهنماي تشخيصي آماري اختلالهاي رواني (DSM IV) يكي از نظامهاي چندمحوري است كه در سال 1994 جانشين DSM IIIR شده است . آماده سازي DSM IV بنا به ضرورت و به طور تنگاتنگي با آماده شدن فصل پنجم «اختلالهاي رواني و رفتاري» در ICD 10 كه به وسيلة سازمان جهاني بهداشت تهيه شده ، هماهنگ شده است و مشورتهاي بين انجمن روان پزشكي امريكا و سازمان جهاني بهداشت به هماهنگي كدها و اصطلاحات منجر شده است .

در سيستم چند محوري ،‌ارزيابي بر اساس محورهاي متعددي انجام مي گيرد و هر محور به حوزة متفاوتي از اطلاعات مربوط بوده و متخصصان را در طرح ريزي درمان و پيش بيني نتيجه كمك مي كند ، نظام چند محوري DSM IV براي اين منظور پنج محور پيشنهاد كرده است . استفاده از اين نظام ، ارزيابي نسبتاً نظام مند و جامعي را با توجه به اختلالهاي رواني متعدد و شرايط طبي ، مشكلات رواني ، اجتماعي ، محيطي و سطح عملكرد فراهم ساخكته ، چهارچوب مناسبي را براي سازماندهي و ارتباط دادن اطلاعات باليني در مورد يك شخص به دست مي دهد و كاربرد مدل زيستي     رواني     اجتماعي را در شرايط باليني ، تربيتي و پژوهشي امكان پذير مي كند . محورهاي DSM IV عبارت اند از 

محور I  اختلالهاي باليني يا شرايط ديگري كه ممكن است كانون توجه باليني باشد .

محور II  اختلالهاي شخصيت و اختلال عقب ماندگي ذهني

محور III  بيماريهاي جسماني

محور IV  مشكلات رواني     اجتماعي ، و محيطي

محور V  ارزيابي كلي عملكرد

 

محور يك  اختلالهاي باليني يا شرايط ديگري كه ممكن است مركز توجه باليني باشد .

در اين محور اختلالهاي باليني و شرايط ديگري كه ممكن است كانون توجه باليني باشند ، قرار گيرند . چنين گستره اي تمام اختلالها و شرايط باليني به استثناي اختلالهاي شخصيت و عقب ماندگي را كه در محور دو طبقه بندي مي شوند ، شامل مي‌شود . گروهها اصلي اختلالهايي كه در اين محور طبقه بندي مي شوند عبارت‌اند از

1   اختلالهايي كه معمولاً براي اولين بار در نوباوگي ، كودك يا نوجواني تشخيص داده مي شوند (به غير از عقب ماندگي ذهني كه در محور دو طبقه بندي مي شود)

2   روان اشفتگي ، زوال عقل و ساير اختلالهاي يادزدايشي ، و شناختي

3   عقب ماندگي هاي ذهني مرتبط با بيماريهاي جسماني

4   اختلالهاي مرتبط با مواد

5   اسكيزوفرني و ساير اختلالهاي روانپريشي

6   اختلالهاي خلقي

7   اختلالهاي اضطرابي

8   اختلالهاي شبه جسمي

9   اختلالهاي ساختگي

10   اختلالهاي گسستي

11   اختلالهاي جنسي و هويت جنسي

12   اختلالهاي خوردن

13   اختلالهاي خواب

14   اختلالهاي كنترل تكانه كه در جاي ديگري طبقه بندي نشده اند .

15   اختلالهاي سازگاري

16   اختلالهاي ديگري كه مي تواند كانون توجه باليني قرار گيرد .

در صورتي كه شخصي بيش از يك اختلال در محور اول داشته باشد لازم است نام همة آنها گزارش شوند . در اين صورت ، نخست نام اختلالي كه علت اصلي مراجعه بوده ، نوشته مي شود . در صورتي كه فردي هم در محور اول و هم در محور دوم اختلال داشته باشد ، تشخيص اصلي محور يك در نظر گرفته مي شود ، مگر اينكه تشخيص محور دوم با عنوان «تشخيص اصلي» مشخص شده باشد . همچنين در صورتي كه هيچ اختلالي در محور يك وجود نداشته باشد ، فرد به عنوان «بدون وضعيت يا تشخيص در محور يك» و در صورتي كه تشخيص محور اول تا گردآوري اطلاعات لازم به تعويق افتد ، تحت عنوان «معوق ماندن وضعيت با تشخص در محور يك» ، كد بندي مي شود .

 

محور دو  اختلالهاي شخصيت و عقب ماندگي ذهني

محور دوم براي گزارش اختلالهاي شخصيت و عقب ماندگي ذهني در نظر گرفته شده است و در عين حال ، مي تواند براي اشاره به ويژگيهاي شخصيت و مكانيزمهاي دفاعي نيز مورد استفاده قرار گيرد . وجود اين محور باعث مي شود تا حضور اختلال شخصيت و عقب ماندگي به علت چشمگير بودن اختلالهاي محور يك ، ناديده گرفته نشود . از طرف ديگر ، كدگذاري اين اختلالها در محور دوم ، آسيب زايي يا دامنة درمان مناسب آن را نسبت به محور اول متفاوت نمي سازد . اين محور ممكن است براي مشخص كردن خصوصيات ناسازگارانه شخصيت نيز مورد استفاده قرار گيرد .

مكانيزمنهاي دفاعي يا سبكهاي كنار آمدن فرآيند خودكاري هستند كه فرد را در برابر اضطراب و آگاهي از خطرهاي دروني و بيروني يا عامل فشارزا حمايت مي كنند و واسطه اي بين واكنش فرد به تعارض ، هيجان و عوامل فشارزاي دروني و بيروني هستند . هر مكانيسم دفاعي از لحاظ مفهومي و تجربي به گروههايي تقسيم مي شوند كه از آنها به عنوان سطوح دفاعي نام برده مي شود . اين سطوح به سطح انطباقي بالا ، سطح بازداريهاي رواني سطح تحريف خفيف تصوير ذهني ، سطح انكار ، سطح تحريف عمدة تصوير ذهني ، سطح عمل ، و سطح بي نظمي دفاعي تقسيم مي شوند .

در سطح انطباقي بالا ، دفاعها كامران سازي و رضايتمندي را به حداكثر مي رسانند و آگاهي هشيارانه از احساسها ، افكار و پيامدها را موجب مي شوند و تعادل مناسبي را ميان انگيزه هاي متضاد ايجاد مي كنند . اين سبكهاي كنار آمدن عبارت اند از  پيش‌بيني ، پيوند جويي ، نوع دوستي ، شوخ طبعي ، ابراز وجود ، خويشتن نگري ، والايش ، و بازداري .

در سطح بازداريهاي رواني ،سبكهاي كنار آمدن ، افكار ، احساسها ، خاطره ها ، آرزوها يا ترسهاي بالقوة تهديدآميز را خارج از هشياري نگهداري مي كنند . برخي از اين سبكها عبارت اند از  جا به جايي ، تجربه ، توجيه عقلي ، جداسازي عاطفه ، واكنش وارونه ، سركوبي و عمل زدايي .

در سطح تحريف خفيف تصوير ذهني ، تحريفهايي در تصوير خويشتن ، بدن يا ديگران مشاهده مي شود كه ممكن است براي تعديل عزت نفس به كار گرفته شوند ، همانند ارزش زدايي ، آرماني ساختن .

سطح انكار با بيرون نگهداشتن عوامل فشارزا ، تكانه زا ، تكانه ها ، افكار ، عواطف و مسئوليت ناخوشايند يا غيرقابل پذيرش از هشياري همراه يا بدون انتساب نادرست آنها به عامل بيروني مشخص مي شود . اين سبكها و دفاعها عبارت اند از  انكار ، فرافكني ، دليل تراشي .

در سطح تحريف عمدة تصوير ذهني ، تحريفهاي چشمگيري با انتساب نادرست تصوير خويشتن به ديگران مشاهده مي شوند ، مانند خيالپردازي اوتستيك ، همانند‌سازي فرافكن ، زمينه سازي تصوير خويشتن يا تصوير ديگران .

مشخصة سطح عمل پاسخ به عوامل فشارزاي دروني وبيروني با عمل كردن يا گوشه‌گيري است . مانند بيرون ريزي ، بي تفاوتي ، شكايت از رد كردن كمك ، پرخاشگري منفعل .

سطح بي نظمي دفاعي يا نارسايي تعادل دفاعي براي كنترل واكنش فرد به عوامل فشارزا مشخص مي شود و به گسستگي چشمگير رابطه با واقعيت عيني منجر مي‌گردد. مانند فرافكني هذياني ، انكار روانپزشكانه ، تحريف روانپريشانه .

اختلالهايي كه در محور دوم قرار مي گيرند عبارتند از 

اختلال شخصيت‌

1   اختلال شخصيت پارانوييد              8   اختلال شخصيت اجتنابي

2   اختلال شخصيت اسكيزوييد           9   اختلال شخصيت وابسته

3   اختلال شخصيت اسكيزوتاييي         10   اختلال شخصيتي وسواسي 

4   اختلال شخصيت جامعه ستيز         11   اختلال شخصيتي كه به گونة ديگري

5   اختلال شخصيت مرزي                     مشخص نشده است (NOS)

6   اختلال شخصيت نمايشي               12   عقب ماندگي ذهني

7   اختلال شخصيت خودشيفته

 

عقب ماندگي ذهني 

1   عقب ماندگي خفيف                     3   عقب ماندگي شديد

2   عقب ماندگي متوسط                   4   عقب ماندگي عميق

در شرايطي كه فرد بيش از يك اختلال در محور دوم داشته باشد بايد همة آنها فهرست شوند و همان گونه كه گفته شد اگر اختلال موجود در محور دوم تشخيص اصلي باشد بايد با عبارت «تشخيص اصلي» مشخص شود . اگر اختتلالي در محور دوم وجود نداشته باشد ، اين محور تحت عنوان «بدون تشخيص يا وضعيت در محور دوم»، و در صورتي كه تشخيص محور دوم تا گردآوري اطلاعات لازم به تعويق افتد ، به صورت «معوق ماندن وضعيت يا تشخيص در محور دوم» كدگذاري مي شود .

 

محور سه  بيماريهاي جسماني

اين محور براي گزارش شرايطي طبي در نظر گرفته شده است كه مي تواند در فهميدن يا ادارة اختلال رواني نقش بالقوه اي داشته باشد . هر چند كه چنين گستره‌اي خارج از سرفصلهاي مطرح در اختلالهاي رواني است ، اما از راههاي گوناگوني با اختلالهاي رواني مربوط مي شود و حتي به گونه اي آشكار در پيشرفت يا وخامت نشانه ها از طريق مكانيزمهاي فيزيولوژيايي مؤثر واقع مي شود . توجه به اين محور به علت مرتبط دانستن فرايندها و عوامل رواني     اجتماعي و رفتاري نامربوط ، با شرايط جسماني ، موجب بهبود ارتباط و دقت سنجش بين كساني است كه به مراقبتهاي بهداشتي مي‌پردازند . مجموعة اصلي اختلالهايي كه در اين محور قرار مي گيرند عبارت اند از

1   بيماريهاي عفوني و بيماريهاي انگلي   2   نئوپلاسم ها

3   بيماريهاي غدد درون ريز و سوخت و             4   بيماريهاي خون و اندامگان خون ساز

سازي و بيماريهاي ايمني

5   بيماريهاي دستگاه عصبي و اندامگان 6   بيماريهاي دستگاه گردش خون

حسي

7   بيماريهاي دستگاه تنفسي                          8   بيماريهاي دستگاه گوارشي

9   بيماريهاي دستگاه مجاري ادرار و                 10   عوارض بارداري ، تولد كودك و

دستگاه تناسلي                                          دروان نقاهت

11   بيماريهاي پوست و بافت زيرجلدي              12   بيماريهاي‌دستگاه‌اسكلتي‌و‌بافت‌پيوندي

13   ناهنجاريهاي مادرزادي                            14   مشكلات جدي مخصوص دورة تولد

15   علايم ، نشانه ها و شرايط تعريف نشده          16   آسيب ديدگي و مسموميت ها

 

محور چهار  مشكلات رواني     اجتماعي و محيطي

 

پاسخ دهید