سیستم همکاری در فروش سپیده

فهرست

مقدمه        1

1     1مبحث اول: مفهوم و تعریف فرهنگ،آثار فرهنگی و تاریخی             3

1     1     1گفتار اول: تعریف مال، فرهنگ و آثار فرهنگی      3

1     2     2 گفتار دوم :تعریف اموال فرهنگی در ایران و انگلستان           10

1     1     3 گفتار سوم: مالکیت اموال تاریخی      فرهنگی در ایران و انگلستان          18

1              24

ب      بند دوم: حفظ حقوق عمومی و اجتماعی   24

1     3 مبحث سوم: تاریخچه تقنینی حمایت کیفری از میراث فرهنگی کشور             25

1     3     1 گفتار اول: قانون مجازات عمومی 1304             26

1     3     2 گفتار دوم :سایر قوانین قبل از انقلاب                27

1     3     3 گفتارسوم : قوانین پس از انقلاب اسلامی            30

2     1     1گفتار اول : تخریب اموال تاریخی – فرهنگی در حقوق ایران   35

الف      بند اول :معنای لغوی و اصطلاحی تخریب 35

ب      بند دوم:عنصر مادی              38

ج      بند سوم: عنصر روانی            39

د      بند چهارم: موضوع جرم تخریب                41

ه      بند پنجم: تشخیص آثار فرهنگی               43

2     1     2 گفتاراول: سابقه تاریخی تخریب اموال تاریخی و فرهنگی در حقوق انگلستان              45

2     2 مبحث دوم: سرقت اموال تاریخی و فرهنگی              60

2     2     1 گفتار اول :سابقه تاریخی سرقت       60

2     2     2 گفتار دوم: سرقت در حقوق ایران     64

الف      بند اول: تعریف لغوی سرقت 64

2     2     3 گفتار سوم: سرقت در حقوق انگلستان              66

الف      بنداول : عنصر مادی سرقت در حقوق انگلستان         66

ب      بند دوم: عنصر معنوی سرقت در حقوق انگلستان        72

2     3 مبحث سوم: ایجاد تزلزل در بنیان آثار فرهنگی – تاریخی در حقوق ایران و انگلستان         81

2     4 مبحث چهارم : قاچاق آثار تاریخی – فرهنگی            84

2     4     1 گفتار اول : تعریف قاچاق               86

2     4     2 گفتار دوم: بررسی تقنینی جرم قاچاق موضوع اموال تاریخی – فرهنگی    87

الف      بند اول: عنصر مادی جرم قاچاق اموال تاریخی و فرهنگی             90

ب      بند دوم :عنصر روانی جرم قاچاق اموال تاریخی و فرهنگی              92

2     4     3 گفتار سوم: نحوه تشخیص آثار فرهنگی – تاریخی               94

2     4     4 گفتار چهارم: شاکی یا مدعی خصوصی موضوع این ماده        95

2     4     5 مبحث پنجم: حفاری غیر مجاز برای به دست آوردن اموال تاریخی – فرهنگی            96

2     4     5     1 گفتار اول: حفاری غیر مجاز     99

الف      بند اول:معنای حفاری و کاوش               99

ب      بند دوم: انواع حفاری            100

ج      بند سوم: عناصر تشکیل دهنده جرم حفاری غیرمجاز    102

2     4     5     2 گفتار دوم:بدست آوردن اتفاقی اشیائ تاریخی – فرهنگی               105

2     4     5     3 گفتار سوم: خرید و فروش اموال تاریخی – فرهنگی حاصله از حفاری غیرمجاز     106

2     6 مبحث ششم: تجاوز به آثار تاریخی – فرهنگی           109

2     6     1 گفتار اول: عناصر جرم تجاوز به آثار فرهنگی و تاریخی          109

الف      بند اول: عنصر مادی تجاوز به آثار فرهنگی و تاریخی   110

2     6     2 گفتار دوم: شرایط تحقق جرم تجاوز به آثار فرهنگی و تاریخی 112

2     6     3 گفتار سوم: موضوع جرم تجاوز به آثار فرهنگی و تاریخی        112

2     7 مبحث هفتم: مرمت، تغییر، تجدید و توسعه غیر مجاز اماکن فرهنگی – تاریخی                113

2     7     1 گفتار اول: عنصر مادی  114

2     7     2 گفتار دوم :عنصر روانی  114

2     7     3 گفتارسوم: مرمت، تغییر، تجدید و توسعه غیر مجاز اماکن فرهنگی و تاریخی در حقوق موضوعه انگلستان         115

2     8 مبحث هشتم : انتقال اموال تاریخی و فرهنگی غیر منقول            116

2     8     2 گفتار دوم: عنصر روانی  119

2     9 مبحث نهم: تغییر کاربری اماکن مذهبی و تاریخی      120

2     9     1 گفتار اول: عناصر تشکیل دهنده جرم               120

الف      بند اول: عنصر مادی            120

ب      بند دوم: عنصر روانی             121

2     9      2 گفتار دوم:مرجع تشخیص جرم تغییرکاربری اماکن مذهبی و تاریخی      122

2     9     3 گفتار سوم: مرتکب جرم تغییر کاربری اماکن مذهبی و تاریخی               123

منابع و مآخذ               124

مقدمه

    شاهکاری‌های تاریخی بازگو کننده.پیام معنوی گذشتگان و نشانگر خط سیر و حرکت انسان در طول تاریخ بوده و شاهد زنده و گویایی از سنن باستانی در عصر حاضر هستند و هر روز که می گذرد بشریت بیش از پیش به ارزشهای این آثار پی می برد. تا جایی که می توان گفت، امروزه آثارتاریخی بعنوان میراث باقی مانده از گذشتگان و سند هویت های ملی هر ملت و یا قومی تلقی شده که بشر خود را مکلف به حفظ و نگهداری از آنها می داند.

     بدیهی است، که عوامل مختلفی آثار تاریخی را تهدید می نماید؛ که از جمله مهمترین این عوامل، عوامل طبیعی نظیر؛ سیل، زلزله، باد، باران و … و عوامل انسانی نظیر؛ کینه و دشمنی، دسیسه ها و توطئه های دشمنان داخلی و خارجی به منظور به غارت و چپاول بردن این آثار و بی هویت نمودن ملتها و … می باشد. لذا ملاحظه می‌شود که، ضرورت حفظ و نگهداری و حمایت از این آثار ابعاد مختلفی را در بر می گیرد، لیکن بعد حمایت حقوقی و قانونی از این آثار اهمیتی به مراتب بیشتری از سایر ابعاد دارد. و در رهگذر حمایت قانونی، حمایت کیفری از این آثار اهمیت به سزایی دارد، زیرا هدف عمدۀ قوانین کیفری ارعاب فردی و عمومی می باشد. چه آنکه فقد حمایت جزایی از یک اثر غیر تاریخی فرهنگی، حداکثر موجب ورود خسارت و ضرر به فرد یا افراد معینی می شود که به سادگی قابل جبران بوسیله ضمانت اجراهای حقوقی(مدنی) می باشند لیکن صدمه و خسارتی که به یک اثر تاریخی وارد می گردد غیر قابل جبران و همیشگی خواهد بود.مضافاً آنکه خسارت وارده نه به یک فرد بلکه به یک جامعه و عموم افراد  آن جامعه و حتی به بشریت ، چه نسل حاضر و چه نسل آینده وارد می گردد. از اینرو تدوین قوانین مناسب کیفری می تواند عامل بازدارندۀ مفیدی برای پیشگیری از ارتکاب جرم باشد. بنابراین ضرورت وجود و حاکمیت قانون و عمل به آن در جهت حفظ و حراست از مواریث فرهنگی به علت آنکه خسارت وارده بر آن غیر قابل جبران و همیشگی خواهد بود، بیش از هر امر دیگری حائز اهمیت و در خور توجه می باشد. لذا بدیهی است که، می بایست تلاشی مجرانه ای را در جهت حمایت از آثار تاریخی و فرهنگی و حراست از آنها، که تعلق به جامعه بشری دارند، نمود. مقررات حقوق جزایی انگلستان نیز همگام با سایر مقننین،نظر به اهمیت آثار فرهنگی تاریخی و جلوگیری از تخریب  و از بین رفتن این آثار در قوانین جزایی خود به جرم انگاری در این موارد پرداخته و گاهاً مرتکبین جرایم علیه میراث فرهنگی را با مجازات ها سنگین روبه رو کرده است.

1     1مبحث اول: مفهوم و تعریف فرهنگ،آثار فرهنگی و تاریخی

    این مبحث شامل سه گفتار می باشد که در بندهای مذکور به تعاریف فرهنگ و آثار فرهنگی و تاریخی در کشور ایران و انگلیس می پردازیم.

1     1     1گفتار اول: تعریف مال، فرهنگ و آثار فرهنگی

     همانگونه که از عنوان رساله بدست می آید هدف ما در این نوشتار بررسی جرایمی است که بر علیه آثار فرهنگی و تاریخی صورت می گیرد یعنی می خواهیم جرائمی را بررسی کنیم که موضوع جرم در آنها می تواند یکی از اموال تاریخی و فرهنگی باشد و یا به نحوی به این اموال مرتبط هستند. و در این رهگذر باید ابتداً به تعریف آثار تاریخی بپردازیم .یعنی به چه اثری یک اثر تاریخی و فرهنگی گفته می شود.

در این مقام برای پاسخگویی به این سوالات ناگزیر از درک و فهم چند واژه می باشیم.

     کلمه «اموال» جمع مال و در فارسی به معنای خواسته ها می باشد  و اصل آن لغت لاتین(malun) است و در عربی آنرا فعل ماضی از «مال، یمیل، میلا» شمرده اند و چون طرف خواهش و میل است در فارسی به آن «خواسته» می گویند .و در اصطلاح می توان گفت که مال عبارت است از شی قابل تقویم به پول یعنی چیزی که ارزش اقتصادی داشته باشد اعم از اینکه منقول باشد یا غیر منقول باشد.

     مال در کتب حقوقی کشور انگلستان چنین تعریف شده است: « مال شامل پول و هر مال دیگری اعم از غیرمنقول یا منقول، من الجمله حقوق قابل تعقیب و سایر اموال غیرملموس می شود» .

الف      بند اول: تعریف فرهنگ و آثار فرهنگی

     فرهنگ را می توان چنین تعریف کرد.«فرهنگ مجموعه ای از توانایی ها، عادت ها، جهان بینی ها، ارزش های اخلاقی و اجتماعی، گرایش های سیاسی و ملی و علایقی است که آدمی به عنوان عضو یک جامعه کسب کرده و موضع و رفتار فرد را نسبت به پدیده های اجتماعی و طبیعی تعیین می کند» .

بنابراین فرهنگ یک جامعه مشخص ، معمولاً سه عامل ثابت و یک عامل متغیر دارد: 1      وحدت روانی آدمیان 2     وحدت احتیاجات حیاتی نو زیستی مردم جامعه  3     یکسان بودن ویژگی های عمده محیط مادی زندگی مردم  4     تغییرات تاریخی

      به همین دلیل است که فرهنگ ملل در اقلیم های گوناگون با هم تفاوت دارد و نیز فرهنگ یک ملت خاص به خاطر تغییرات شاخصه های فرهنگی در مسیر تاریخ آن ملت هرگز ثابت نمی ماند.نتیجه اینکه در طول تاریخ انسان هر عصر مسائل خاص خود را دارد و در هر مقطعی نیز کوشش بشر جز این نبوده که با بهره گیری از فرهنگ خود آن را حل کند.

     تعاریفی که از فرهنگ و آثار فرهنگی، صاحبنظران آن ارائه داده اند در طول تاریخ و در مقاطع مختلف با مفاهیم متناسب با اهداف مشخص بیان شده است .لیکن با وسعت نظری که مکتب ما در خصوص ارزش انسان و سیر تکوینی ارزش های انسانی دارد، سعی می کنیم تعریف جامعی را که شایسته و متناسب با ارزش های اسلامی جامعه ما باشد ارائه نمائیم.

     هر اندیشه ای که به ذهن انسان خطور کرده و سپس در خارج از ذهن او تجلّی پیدا کند تا به وسیله ی آن نیاز های مادی و معنوی خود را برطرف سازد، فرهنگ نامیده می شود و چیزی که نشانه گویا از این اندیشه ها باشد «اثر » نام دارد.

     بنابراین آثاری برای ما ارزشمند است که گویای این سیر تحول اندیشه انسان یا اندیشه ای که از یک آغاز به مرحله ی تحول دیگری انجامیده باشد، به تعبیری دیگر آثاری برای ما دارای ارزش است که بتواند ارتباط فرهنگی ما را برقرار کند و بر همین اساس سازمان میراث فرهنگی کشور با هدف عبرت از حرکت فرهنگی انسان و بقاء هویتی و شخصیت فرهنگی جامعه تشکیل و عهده دار حفظ و احیاء میراث فرهنگی کشور گردیده است.

     میراث فرهنگی به عنوان زیربنای فرهنگ جامعه، پشتوانه معنویت و موجودیت و شناسنامه و سند هویت ملی و ملت محسوب و طیفی گسترده دارد که تمامی دستاوردهای انسان را در جریان تاریخ در بر می گیرد.

قلمرو میراث فرهنگی به مفهوم آنچه که در اساسنامه سازمان مذکور بیان گردیده ،کلیه امور پژوهشی حفظ و احیاء و معرفی و آموزش مرتبط با موضوعات باستان شناسی، مردم شناسی و هنرهای سنتی را تا دوران ما هم شامل می شود .

    در قانون اساسنامه سازمان میراث فرهنگی ، «میراث فرهنگی» بدین گونه تعریف شده است: «میراث فرهنگی شامل آثار باقی مانده از گذشتگان است که نشانگر حرکت انسان در طول تاریخ می باشد، یا شناسایی آن زمینه شناخت هویت و خط حرکت فرهنگی او میسر می گردد و از این طریق زمینه های عبرت برای انسان فراهم می آید.

    کنفرانس عمومی سازمان تربیتی، علمی و فرهنگی ملل متحد به منظور حمایت جمعی میراث فرهنگی و طبیعی که دارای ارزش جهانی استثنایی باشند و در تاریخ 16 نوامبر 1972، کنوانسیونی بدین مضمون تصویب نمود. در ماده یک کنوانسیون مصادیق میراث فرهنگی  چنین احصاءگردیده است .

الف:آثار  :آثار معماری، مجمسه سازی یا نقاشی در بناها، عوامل و بناهایی که جنبه باستانی دارند، کتیبه ها، نمادها و مجموع عواملی که از نظر تاریخی ،هنری و علمی دارای ارزش جهانی استثنایی هستند.

ب:مجموعه ها : مجموعه بناهای مجزا یا مجتمع از نظر معماری ،منحصر به فرد بودن یا بسته به موقعیت آنها در یک منظره طبیعی، به لحاظ تاریخی، هنری و علمی دارای ارزش جهانی استثنائی هستند.

ج: محوطه ها :آثار انسان یا آثاری که توأماً به وسیله انسان و طبیعت ایجاد شده است و نیز مناطق شامل محوطه های باستانی که به لحاظ تاریخی، زیبایی شناسی، نژاد شناسی دارای ارزش جهانی استثنائی هستند.

ب      بند دوم: تعریف آثار تاریخی

بناها و مجموعه ها و اماکن  و محوطه های تاریخی،نگاره ها، تندیس ها، پیکره ها و کتیبه ها و نقوش و آذین ها و هر عنصر تاریخی دیگر که به آثار متصل یا متکی و یکصد سال و بیشتر از عمر آن ها گذشته باشد .

    فرهنگ لاروس نیز اثر تاریخی را چنین تعریف کرده است «اثر تاریخی به بنا و اشیای منقول اطلاق می شود که به اجتماع یا فرد مخصوص تعلق داشته و به خاطر ارزش تاریخی و یا هنری آن به دنبال یک طبقه بندی اداری، جهت تامین حفاظتش تحت نظام قانونی قرار گیرد».

    در دایره المعارف بریتانیا، کلمه «اثر باستانی» بدین صورت تعریف گردیده است:« در اصطلاح عموم، عتیقه غالباً به اشیائی اطلاق می شود که دارای اهمیت و ارزش هنری و تاریخی بوده و لااحق صد سال قدمت داشته باشد» .

     آثار مذهبی جزئی از آثار فرهنگی کشور بوده و تجلّی عینی و خارجی فطرت خداجوی انسان می باشند. البته در خصوص رابطه آثار مذهبی و تاریخی باید توجه نمود که اغلب آثار مذهبی به دلیل قدمت زیاد از جمله آثار ملی نیز محسوب می شوند.ولی برخلاف آثار تاریخی، لازم نیست مدت زمان زیادی از تاریخ ایجاد آنها گذشته باشد.

     به نظر برخی از اساتید حقوق، آثار تاریخی، اشیاء و ابنیه ای هستند که به علت گذشت زمان طولانی بر آنها، یک قوم به آن ها علاقه تاریخی پیدا کرده باشند .

     این آثار اعم از منقول یا غیر منقول است مانند انواع سکه ها، ظروف، مجسمه ها، سنگ نوشته ها، معابر، مساجد، آتشکده،بناهایی مانند تحت جمشید در ایران یا کاخ سلطنتی ملکه انگلستان و غیره.

به موجب ماده اول نظام نامه اجرایی قانون حفظ آثار عتیقه ایران مصوب 12 آبان ماه 1309 شمسی، به کلیه آثار صنعتی اقوامی که تا انتهای دوره زندیه در خاک ایران زندگی کرده ،عتیقه نامیده می شود.