پیشینه تحقیق و چارچوب نظری در خصوص فرآیند خودتنظیمی در انسان و عوامل مؤثر در اجرای خودتنظیمی‌

پیشینه تحقیق و چارچوب نظری در خصوص فرآیند خودتنظیمی در انسان و عوامل مؤثر در اجرای خودتنظیمی‌

تعداد صفحات: 37

حجم فایل: 40.0 KB

فرمت فایل: word

دسته بندی:

قیمت: 499,900 ریال

تعداد نمایش: 3 نمایش

ارسال توسط:

تاریخ ارسال: 25 آگوست 2026

به روز رسانی در: 25 آگوست 2026

خرید این محصول:

پس از پرداخت لینک دانلود برای شما نمایش داده می شود.

499,900 ریال – خرید

خودنظم‌دهی:

   در نظریه‌ی ویگوسکی زبان هم وسیله‌ی مهمی برای تعامل اجتماعی و هم وسیله‌ی تفکر و خودنظم‌دهی یا خود سامان‌دهی است. منظور از خودنظم‌دهی

 در این نظریه «تئانایی اندیشیدن و حل کردن مسائل بدون کمک دیگران است»(اسلاوین، 2006؛ نقل از سیف، 1387، ص 98).

   ایجاد توانایی خودنظم‌دهی و تفکر مستقلانه شامل چند مرحله است:

نخست کودک یاد می‌گیرد که اعمال و صداها دارای معنی‌اند. برای مثال کودک می‌آموزد که دست دراز کردن او به سوی یک شیء برای دیگران این‌گونه معنی می‌دهد که او آن شیء را می‌خواهد. در رابطه با یادگیری زبان کودک می‌آموزد که صداها را با معانی آن‌ها تداعی می‌کند. دومین مرحله برای رسیدن به خودنظم‌دهی انجام تمرین است. کودک حرکاتی را که باعث جلب توجه دیگران می‌شود تمرین می‌کند همچنین برای تسلط بر زبان با دیگران به گفتگو می‌پردازد. مرحله نهایی خودنظم‌دهی استفاده از علامت برای تفکر و حل مسأله بدون کمک دیگران است. «در این مرحله کودکان خود نظم دهنده یا خود سامان‌گر می‌شوند و نظام علامت درونی می‌شود»(اسلاوین، 2006؛ نقل از سیف، 1387).

   به طور کلی، خودنظم‌دهی به کنترل فرد بر فرایندهای شناختی‌اش (تفکر، حافظه و غیره) گفته می‌شود. هدف رشد یا تحول این است که فرد از کنترل بیرونی خارج شده است و از دیگرسامان‌دهی به خودسامان‌دهی تغییر کند(سیف،1387، ص 99).

   عوامل مؤثردر اجرای خودتنظیمی‌:

   به طور کلی، بزرگسالان به طور مستمر در درجه‌های گوناگون به اعمال بازداری و خودتنظیمی می‌پردازند. مقدار یا پیچیدگی این اعمال با توجه به نوع رویداد افزایش یا کاهش می‌یابد. به عبارت دیگر موضوع بازداری و خودکنترلی بیشتر موضوع کم یا زیاد آن است تا آن‌که موضوع بود و نبود باشد. انواع اطلاعاتی که بر اجرا یا افزایش بازداری رفتاری، خودکنترلی و کارکردهای اجرایی اثر می‌گذارند، از اهمیت ویژه‌ای برخوردارند. همان‌گونه که اصطلاح خود کنترلی نشان می‌دهد، کنترل در درون فرد و نه از بیرون هدایت می‌شود. البته ممکن است فرد خودش با تغییر در محیط چنین کاری را در محیط مدیریت کند. برای مثال غذاها را در جایی دور از دسترس خود بگذارد تا از آن‌ها کمتر بخورد. این‌گونه اقدامات برای تغییر احتمالی پاسخ آنی از سوی فرد است. رفتارهایی که برای خودکنترلی به کار می‌روند در پی تغییر پیامدهای آنی به جای پیامدهای آنی هستند. برای تحقق خودکنترلی، فرد باید پیامد بلند مدت را بر پیامد کوتاه مدت ترجیح بدهد. از نکات مهم در این زمینه دخالت سن و وضعیت اقتصادی افراد است. به عنوان مثال، افرادی که از درآمد اقتصادی برخوردارند، ترجیح برای رسیدن به تقویت دیرآیند در آن‌ها قوی‌تر است. نکته مهم آن است که افراد دارای وضعیت اقتصادی بهتر احتمالاً به دلیل میزان کنترل و سازمان‌دهی بهتر، به موقعیت اقتصادی بهتر می‌رسند. وی توضیح می‌دهد که نتیجه دو پژوهش نشان داده است که میزان خود تنظیمی بهتر با پیشرفت اقتصادی، پیشرفت تحصیلی، توانایی‌های اجتماعی و مقابله با استرس و ناکامی رابطه دارد(بارکلی، 1997؛ نقل از قدیمی گرجان، 1391).

   کارکردهای اجرایی:

   برای درک بهتر خودکنترلی به کارکردهای اجرایی می‌پردازیم. کارکردهای اجرایی آن اعملی هستند که ما برای خودمان انجام می‌دهیم تا با انجام خودتنظیمی، رفتار هدف‌مدار و پیشینه‌سازی پیامدهای آنی خود را هدایت کنیم. کارکردهای اجرایی از بارکلی دارای ویژگی‌های زیر است:

1      اعمال خودگردان 2      سازمان‌دهی رفتار در عوض زمان 3      استفاده از گفتار، قواعد و برنامه‌های خودگردان 4      خشنودی تعویقی 5      اعمال هدف‌مدار معطوف به آینده، معطوف به آینده، منظوردار، تلاشمند یا از روی قصد(بارکلی، 1998؛ نقل از قدیمی گرجان، 1391).

   ابعاد خودتنظیمی:

   خودتنظیمی را می‌توان از ابعاد گوناگون نگاه کرد. برای مثال، خودتنظیمی را به عنوان تأخیر خوشنودی و از نظر عملیاتی طول زمانی که فرد برای رسیدن به پیامد ارزشمندتر ولی دیرآیندتر منتظر می‌ماند، توصیف کرده‌اند. نارسایی خودکنترلی با مفهوم تکانشگری رابطه دارد و نشان‌گر ناتوانی در تفکر در مورد پیامد رفتار است. تفکر در مورد پیامد ولی عمل بر اساس خوشنودی آنی به رفتار بدون پیش‌بینی منجر می‌شود. افراد وقتی خودکنترلی را به کار می‌گیرند که بخواهند به هدف بلندمدتی دست یابند، برای این منظور فرد باید از لذت غذا، الکل، دارو، قمار، سکس، تحریک حسی، پول خرج کردن، بیدار ماندن یا خوابیدن چشم‌پوشی کنند. این کار از راه مهار وسوسه‌های دروغ گفتن، فرار از قولی که داده‌اند و نیز آرام ساختن خود به علت ناکامی به دست آمده انجام می‌دهند. در بسیاری از موقعیت‌های بغرنج و دوگانه که فرد باید دست به انتخاب بزند، باید از خودکنترلی استفاده کند. خودکنترلی هسته اصلی بسیاری از مشکلات کودکان و بزرگسالان است. وقتی خودکنترلی را به شکل به تأخیر انداختن خوشنودی نگاه کنیم خواهیم دید که بسیاری از مشکلات ریشه در همین نارسایی دارد. برای مثال، در اعتیاد به مواد مخدر، خوشنودی مصرف با اهداف بلندمدت ترک مواد، میل به قماربازی و فواید درازمدت آن برای خود فرد و خانواده تداخل می‌کند. اختلال‌های کنترل تکانش، مانند آتش‌دوستی، دزدی و موکتی نیز رسیدن به خوشنودی آنی و مواجه شدن با پیامدهای منفی بعدی آن است. در کنار این اختلال‌ها می‌توان به بی‌اشتهایی عصبی، فربهی و اختلال شخصیتی نوع ب اشاره کرد که همگی به نارسایی خودکنترلی مربوط می‌شوند(هورن، 2002؛ به نقل از قدیمی گرجان، 1391).

   نظریه‌ی رشد خود ـ تنظیمی:

   در دوران نوزادی، مراقبتخود ـ تنظیمی طفل را با نگهداری و تکان دادن و یا با انجام تمرین‌های رایج جهت کنترل پریشانی تنظیم می‌کند. نگهداری از کودک به گونه‌ای است که تمرکز بر محیط فیزیکی و یا روابط اجتمای بیرونی است که مراقب با پرورش و تحریکات حسی آن را فراهم می‌کند. در نتیجه کنترل بیرونی، برانگیختگی و پریشانی نوپاها درونی می‌شود تا عملکرد هیجانی و شناختی خود را کنترل کنند. این فرایند به مراقب امکان می‌دهد تا کودک را با فرهنگ و محیط بیرونی انطباق دهد. موفقیت در رشد خود ـ تنظیمی مزایای بسیاری برای زندگی کودک دارد و مراقبان می‌توانند توانایی تنظیم هیجانات را در کودکان حتی از اولین روزهای زندگی فراهم نمایند. مطالعات در زمینه

پاسخ دهید