سیستم همکاری در فروش سپیده

امروزه زنبورداری یکی از رشته های کشاورزی و دامپروری محسوب می شود و توانسته در اغلب کشورها اشتغال قابل توجهی ایجاد کند. در حال حاضر بیش از پنجاه میلیون کلنی زنبور عسل وجود دارد (کلنی، جمعیت داخل یک کندو) (کندو: جعبه را گویند hive) . این کلنی ها توسط 5/6 میلیون نفر نگهداری می شوند و سالانه بین 2/1 میلیون تن عسل تولید می کنند متوسط برداشت عسل در سال 10kg است. در امریکا و استرالیا بین 20 تا 40 kg . اگرچه در نقاط پرگل این کشورها تا 180kg نیز می رسد. در روسیه و اروپای شرقی وضع زنبورداری به گونه اس است که هر کارگر می تواند (کارگر انسانی) 100 کندو را پرستاری کند. در انگلیس و آلمان 200 کندو، در استرالیا 300 کندو و در آمریکا 1000 کندو را رسیدگی می کند.

ایران طبق آخرین آمار، یک میلیون و سیصد و هشتاد هزار کندوی زنبور عسل دارد که حدود 90 درصد آن در کندوهای مدرن است برداشت عسل در این کندوها 1     kg در سال و درکندوهای یونی 3kg . در اصفهان در سال 1380 ،‌1952 زنبوردار به ثبت رسیده که با کارگرانشن ، 4309 نفر را شامل می شود. تعداد کل کندوها 32000124 عدد بوده و تولید عسل 1676 تن در سال بوده است.

گونه ها و نژادهای زنبور عسل (breed , species)

مجموعه افرادی که بتوانند با هم جفت گیری کنند و نتایج بارور تولید کنند را گونه گویند . نژاد مجموعه افرادی که در یک منطقه جغرافیایی خاصی گسترش پیدا کرده اند از نظر ظاهری و عملکردی شباهت بیشتری نسبت به سایر افرادو جمعیت های آن گونه دارند.

در زنبور عسل 4 گونه معروف وجود دارد

1)        زنبور عسل کوچولو  apis florae

2)        زنبور عسل درشت apis dorsata

3)        زنبور عسل شرقی (هندی) A. cerana (Indica)

4)        زنبور عسل غربی  A. mellifera

زنبور عسل کوچولو و درشت تکامل نیافته تر هستند،‌اولاً از نظر کروموزومی 16 کروموزم دارند (جنس ماده) و ثانیاً روی یک شان زندگی می کند. ثالثاً فقط در هوای آزاد می توانند زندگی کنند و سیستم ارتباطی آنها با هم خیلی ابتدایی است. در ایران فقط زنبور عسل و شرقی وجود ندارد Ac خراسان         AF جنوب

زنبور عسل کوچولو 7 تا 8 mm طول دارد و فقط یک شان می سازد (به ابعاد 15 الی 17) در 25 الی 30cm . تولیدش در طول سال بین 200 تا 1000 gr در هندوستان و یک تا سه کیلو در ایران گزارش شده و بیشتر به عنوان حشره گرده افشان در جنوب ایران می باشد.

زنبور درشت 16 تا 17 mm طول دارد و ابعادشان آن تا یک متر (محیط) می رسد،زنبورشرقی 8تا 11 mm  طول دارد و سالانه 5 تا 8 kg عسل تولید می کند. زنبور اروپایی (غربی) 9 تا 14 mm و 32 کروموزومی (ماده) است.

نژادهای زنبور عسل: زنبور عسل غربی دارای 25 نژاد است که به نژادهای آفریقایی (6نژاد) ،‌جنوب شرق اروپا(3 نژاد) و شمال غربی اروپا (10 نژاد) تقسیم بندی شده اند 40 نژاد معروف آن عبارتند از :

1)       زنبور عسل تیره اروپا (زنبور سیاه یا آلمانی) A.m.m.

طول خرطومش 7/5 تا 4/6 mm است و کوتاهتراز بقیه زنبورهاست. زنبور نسبتا عصبانی ولی فعال است. زود نیش می زند. زمستان گذرانی نسبتا خوبی دارد و از نظر تولید عسل نسبت به بقیه کمتر است و رشد جمعیت آن در اول بهار کم است و کمتر با فقر غذایی مواجه می شود.

2)       زنبور ایتالیایی (زنبور زرد ) A.M.Ligustica

طول خرطومش 6/6 – 3/6 mm . نسبتاً آرام است. زمستان گذرانی آن خوب است. تولید عسل خوبی دارد، بچه دهی کمی دارد. سرعت رشد آن در اول بهار زیاد است و لذا خیلی زود دچار گرسنگی می شود. در زمستان غذای زیادی مصرف می کند. زمستان های مرطوب و ملایم و تابستانهای خشک با دوره طولانی شهد را تحمل می کند. از عیوب آن غارتگری است.

3)       زنبور خاکستری (بادکانی یا کارنیکا یا کارنیولان)  A.m. carnica

طول خرطومش 8/6 – 4/6 mm است. آرامترین زنبور عسل است بعد از نژاد ایتالیایی بیشترین گسترش را در دنیا دارد. زمستان گذرانیش خوب است. نوزادان زیادی را تولید می کند و در پالیز جمعیتش افت می کند.

4)       زنبور نژاد قفقازی  A.m. caucasia

به رنگ خاکستری است طول خرطومش 2/7 mm است زنبوری آرام است از عیوب آن غارتگری زیادش است و نیز فراموشکاری خاطره آن زیاد است (کندویش را گم می کند) بره موم زیادی را جمع می کند و نسبت به بیماری نوزما(اسهال زنبور) حساس است.

مورفولوژی خارجی زنبور عسل

زنبور عسل تقریبا تمام خصوصیات ظاهری حشرات را در بر دارد به استثنای یک سری ویژگی ها که خاص این حشره است در زنبور عسل سه فرم مختلف وجود دارد: 1      ملکه 2      زنبور نر 3      کارگرها

که خود با هم اختلاف دارند علاوه بر این ها یکسری اروها نیز هسند که آنها هم باهم اختلاف دارند اگر بخواهیم به طور مشخص از نظر ظاهری یکی از اینهارا بررسی کنیم زنبور کارگربه عنوان بیشترین عضو این خانواده : یک زنبور کارگر دارای اسکلتی کتیبی است که از سه قسمت اصلی تشکیل شده :

1)       سر head  2) سینه thorax  3) شکم Abdomen 

که علاوه بر اینها یکسری زوائد شامل شاخک ها Antenax ،‌بالها wings و پاها  legs به آن متصل است.

سر: سر زبنرو کارگر جمجمه نسبتا سختی است که از جلو مثلثی شکل به نظر می آید که بر روی آن دو شاخک ،‌دوچشم مرکب، سه عدد چشم ساده و آرواره ها و لب ها و نهایتاً‌ خرطوم تشکیل شده است.

شاخکها در زنبور کارگر 12 بندی و در نرها 13 قسمتی است و به  عنوان عضو حی عمل می کنند و خواصی مثل لامسه، بویایی و شنوایی و تشخیص رطوبت حرارت و گاز کربنیک روی شاخکها قرار گرفته ، تعداد عضو حسی که روی شاخک است در کارگرها 6 هزار عدد و در نرها 30 هزار عدد است. چشم های مرکب خود از چندین هزار چشم ساده (واجد بینایی) تشکیل شده و وظیفه آنها تشخیص شکل، رنگ و جهت حرکت است ولی چشم های ساده که به تعداد سه عدد هستند وظیفه بینایی چندانی را بخصوص در مصافت های طولانی به عهده دارد و از نوع جونده مکنده است. جونده جامد (پودر شکر – گرده گل) مکنده شهد گل، شربت قطعات دهانی شامل لب بالا در جلو فرآورده های بالا در طرفین است که این آرواره ها حرکت افقی دارند و در بریدن و ساختن لانه های بومی دخالت دارند. آرواره پایین که در زیر ارواره های بالا قرار گرفته، خود از 5 قسمت درست شده و همراه با آرواره بالا در عمل تغذیه نقش دارد. لب پایین 5 قسمتی است