سیستم همکاری در فروش سپیده

حشرات از قديمي ترين ساكنان كره زمين بوده و بيشتر از 300 ميليون سال است كه روي كره زمين سكونت دارند در صورتي كه از پيدايش انسان يك ميليون سال مي گذرد. اين زندگي طولاني موجب گرديده است كه حشرات خود را با عوامل نامساعد زميني سازش داده و در هر شرايطي به زندگي خود ادامه دهند. در حال حاضر، اين موجودات را مي توان جز در بعضي از نواحي خيلي سرد قطبي و نواحي خاصي از عمق اقيانوس ها، در ساير نواحي مانند مناطق خيلي گرم استوائي، داخل جشمه هاي آبكرم، در عمق آبها، در كويرهاي بي آب و علف، در جلگه هاي سبز و خرم، در اعماق زمين، در ارتفاعات بالاي جو و در داخل معادن نفت مشاهده كرد.

حشرات از جهات مختلف يكي از دشمنان سرسخت و دائمي انسان محسوب شده و گروهي از آنها تمام فعاليتهاي حياتي و سلامتي انسان و حيوانات را تهديد مي نمايند. بيماريهاي مالاريا، تيفوس، طاعون، تب راجعه و بسياري ديگر از بيماريهاي انگلي و مسري در انسان و جانداران اهلي بوسيله حشرات انتقال مي يابند.

خسارت و تهديد حشرات مخصوصاً روي گياهان از موقع كاشت تا برداشت و همچنين روي محصولات انباري قابل توجه است. بدين ترتيب كه با تغذيه از قسمتهاي گياه مانند برگ، گل، ميوه، شاخه، تنه و ريشه موجب خسارت و يا مرگ آن مي شود. بعضي از حضرات با مكيدن شيره گياه باعث انتقال بيماريهاي ويروسي، باكتريائي، ميكوپلاسمائي، و قارچي شده و بدين وسيله موجب بروز اپيدمي ها و خسارت هائي روي گياهان مي گردند.

حشرات از فراوان ترين جانوران روي زمين هستند و سه چهارم تا چهار پنجم همه آنها را تشكيل مي دهند. تا كنون حدود يك ميليون گونه حشره شناخته شده كه در كشاورزي تقريباً هزار گونه از آنها به عنوان آفت ذكر گرديده است. بعضي تعداد گونه حشرات را در دنيا بالغ بر 20 ميليون گونه حدس مي زنند. البته بعضي از گونه ها از نظر انسان مفيد بوده مانند زنبور عسل و كرم ابريشم كه مورد پرورش هم قرار مي گيرد. در طبيعت هم تعداد زيادي حشرات مفيد وجود دارند كه از حشرات مضر و يا آفات تغذيه كرده و بصورت شكارگر (Predator) و يا انگل (parasite) موجب مرگ آنها مي شوند. امروزه محققين از اين دشمنان طبيعي آفات استفاده كرده و با حمايت و يا پرورش حشرات مفيد و رهاسازي آنها در طبيعت با آفات مبارزه بيولوژيك مي‌نمايند.

حشرات از شاخه بند پايان (Arthropodes) بوده و به دليل داشتن سر، قفسه سينه، شكم مجزا (Insects) و سه جفت پاي سينه اي (Hexapoda) از بند پايان متمايز مي‌گردند. تعداد حلقه ها يا بندهاي بدن حشرات مجموعاً 21 عدد است كه به ترتيب 6 حلقه سر، 3 حلقه قفسه سينه و 12 حلقه شكم را تشكيل مي دهد.

جلد بدن در حشرات به منزله اسكلت خارجي است و بدن را در برابر عوامل نامساعد طبيعي محفوظ نگه مي دارد، از خيس شدن در آب، خشك شدن در نتيجه تبخير زياد، حمله عوامل بيماريزا، صدمات و ضربات خارجي مصون مي دارد و به حشرات امكان زندگي در شرائط متفاوت محيط خارج را مي دهد.

جلد از دو طبقه كوتيكول و هيپورم تشكيل يافته، طبقه كوتيكول خود به سه لايه كوتيكول روئي، مياني و دروني تقسيم مي شود. هيپورم زير كوتيكول دروني قرار گرفته و محتوي رنگدانه هاي مختلف و غدد ترشحي جلدي است. سطح خارجي بدن حشرات داراي تزئينات مخصوصي مانند خار، مو، فلس، دندانه، برجستگي هاي كنگره اي و دكمه اي و يا به صورت شاخ است و گاهي اين برجستگي ها به رشته هاي عصبي مربوط بوده و زائدهاي حسي را به وجود مي آورند.

سر (Caput) و ضمائم آن

سر در حشرات به اشكال مختلف مثلثي، كروي، استوانه اي، بيضوي و قلبي ديده مي شود. كپسول سر به صورت قطعه واحدي است كه محتوي مغز و ماهيچه هاي شاخك و آرواره ها است.

قسمت هاي مختلف سر و محل استقرار آنها:

1              فرق سر (Vertex) در قسمت فوقاني سر

2              پشت سر (Occiput) بين سر و گردن

3              گلو (Galeas) قسمت تحتاني دهان و بعد از سر

4              گيجگاه (Geka) طرفين سر و زير چشم هاي مركب

5              گونه (Gena) طرفين سر و زير چشم هاي مركب

6              پيشاني (Front) بين دو چشم مركب و گونه ها

7              قطعه زير پيشاني (Clypeus) بعد از پيشاني

8              اعضاي حسي كه شامل يك جفت شاخك، يك جفت چشم مركب و 1     3 عدد چشم سياه است

9              قطعات دهان (Mouth prats)

10            گردن (Cervix) حد فاصل بين سر و قفسه سينه

شاخك ها (Antenna)

آنتن يا شاخك عضوي است حسي كه در تمام حشرات باستثناي حشرات راسته بي شاخكان و بعضي از لاروها در جلوي سر وجود دارد. شاخك ها دائماً در حركت هستدن و يكي از حساسترين اعضاي بدن و مجهز به ضمائم حسي مختلف نظير حس شنوائي، چشائي، بويائي و تماسي مي باشند و از تعدادي مفصل تشكيل يافته كه از نظر شكل و اندازه يكنواخت نمي باشند. هر شاخك مطابق شكل زير از سه قسمت اسكاپ (Scapus) پديسل (Pedicellus) و تاژك (Flagellum) تشكيل يافته است.

شكل شاخك در راسته ها و گروه هاي مختلف رده حشرات متفاوت است و يكي از راه هاي تشخيص حشرات از روي شكل شاخك و تعداد مفصل آنها مي باشد. سيزده نوع شاخك در حشرات ديده مي شود كه مطابق شكل زير شامل اشكال دوكي، نخي، تسبيحي، موئي، چماقي، سنجاقي، اره اي، زانوئي، ورقي، شانه اي، ميله اي، مودار و پرورش مي باشند.

قطعات دهاني

در حشرات قطعات دهاني شامل لب بالا (Labrum)، يك جفا آرواره (Mandible) يك جفت آرواره پائين (Maxilla) و لب پائين (Labium) است. اين قطعات بسته به رژيم غذائي و فيزيولوژي گونه هاي مختلف متفاوت بوده و به صورت تيپ هاي ساختماني گوناگون در آمده اند. اين تيپ ها شامل تيپ ساينده Chewing (راست بالان، سخت بالپوشان، لار و پروانه ها و غيره)، تيپ مكنده Siphoning (پروانه)، تيپ piercing(پشه ها)، تيپ ليسنده Spinging (مگس خانگي) و تيپ مختلط Chewing      Lapping (زنبور عسل) مي باشند.

قفس سينه (Thorax) و ضمائم آن

قفس سينه از جلو به گردن و از عقب به شكم اتصال دارد و از سه حلقه پيش قفس سينه (prothorax)، ميان قفس سينه (Mesothorax) و پيش قفس سينه (Metathorax) تشكيل يافته و در حشرات بالدار دومين و سومين حلقه قفس سينه مجهز به بال مي باشد.

پاها (Legs)

پاها از ضمائم قفس سينه و عضو اصلي حركت و راه رفتن حشرات است و بسته به شرائط زندگي حشره تغييرات ساختماني در آنها مشاهده مي شود. هر پا مطابق شكل زير از قسمت هلي مختلف تشكيل يافته است. تعداد پاهاي سينه اي در حشرات سه جفت (6 عدد مي باشد) و از اين جهت آنها را شش پايان (Hezapoda) مي نامند.

رشد قسمت هاي مختلف پا در حشرات يكسان نيوده و بر حسب محل زندگي و نوع فعاليت حشره متفاوت است و انواع عمده آنها شامل پاهاي دونده (سوسري ها)، پاهاي رونده (سوسك ها)، پاهاي كننده (آبدزدك ها)، پاهاي جهنده (ملخها)، پاهاي شكاري (شيخك) و پاهاي شناوري (سن هاي آبزي).

بال ها (Wings)

حشرات معمولاً داراي دو جفت بال هستند كه در طرفين حلقه دوم و سوم قفس سينه به بدن متصل مي باشند و رشد و ساختمان آنها بسته به محل زندگي و نوع حشره فعاليت متفاوت است. بالها به دو صورت غشائي و كيتيني مي باشند بالهاي غشائي شفاف و نرم و رگ بندي آنها مشخص است و بالهاي كيتيني كه در راسته سحت بالپوشان وجود دارد در عمل پرواز دخالت نداشته و فقط براي حفاظت بالهاي زيرين بكار مي رود و جنس آنها كيتين و سخت و رگ بندي آنها نامشحص است. تزئينات بالها در حشرات مختلف متفاوت است، چنانكه بال پروانه ها مجهز به فلس هاي رنگارنگ و بال زنبورها شفاف و فاقد برگ بندي زياد و بر عكس در بال توريها رگ هاي طولي و عرضي بال زياد مي باشد. گاهي بالها داراي موها و كركها و ريشك هائي هستند مانند بال تريپس ها. رگ هاي هر بال داراي اسامي مشخصي هستند كه در كنار شكل زير ذكر گرديده است.

شكم (Abdomen) و ضمائم آن

شكم سومين قسمت بدن حشره مي باشد و به اشكال استوانه اي، پهن، گرد و يا در طرفين كتابي ديده مي شود. تعداد حلقه هاي آن در حشرات مختلف متفاوت است، از 6 حلقع در حشرات پست تا 12 حلقه در بالدارها متغير است و شكم محتوي دستگاه گردش خون، لوله گوارشي، دستگاه عصبي و دستگاه تناسلي و دستگاه دفعي است. هر حلقه شكم از دو نيم حلقه پشتي و شكمي تشكيل يافته كه بوسيله قطعات پهلوئي به يكديگر متصل مي گردند و منافذ تنفسي در اين قطعات قرار دارند. حلقه هاي شكم معمولاً سخت و بندرت پوشيده از مو، كرك، فلس و تزئينات ديگر هستند. در حشرات كامل شكم مجهز به اعضاي تناسلي و جفتگيري است.

حلقه هاي شكم در بعضي از حشرات مجهز به پيوست هائي هستند. چنانچه در لارو يك روزه ها و بهاره ها هفت حلقه شكم مجهز به پيوست هاي تنفسي مي باشند. در لارو پروانه ها و بعضي از زنبودها استرنيت هاي شكم مجهز به تعدادي پاهاي دروغي بنام پاهاي شكمي هستند كه ساختمان مفصلي ندارند و بصورت بر آمدگي هائي مي‌باشند. انتهاي شكم در بعضي حشرات مجهز به يك جفت زائده بنام سرسي (Cerci) مي باشد.

دستگاه گوارش (Digestive system)

دستگاه گوارش در حشرات عبارت از لوله طويلي است كه از دهان شروع و به مخرج مي شود. اندازه و شكل آن بستگي به رژيم غذايي حشره دارد و در حشرات گياه خوار طويل و در حشرات گوشتخوار كوتاه مي باشد. بطور كلي لوله گوارشي از قسمت هاي حلق (Pharynx)، مري (Oesophage)، چينه دان (Jabot)، معده اول (Gesire)، معده اصلي(Ventriculus) و بالاخره روده (Intestin) تشكيل يافته است. چينه دان به منزله انبار مواد غذايي بوده و معده اول در جشرات با قطعات دهاني ساينده رشد زياد كرده و سطح داخل داراي برجستگي هائي است كه از نظر خرد كردن مواد غذائي اهميت دارد. روده در طول خود از سه قسمت تشكيل شده است كه شامل روده باريك، روده باريك، روده بزرگ و بالاخره روده راست يا ركتوم مي باشد. قسمت ركتوم در انتها به مخرج ختم مي شود. در محل اتصال روده باريك به معده لوله هاي فرعي و بن بست و معمولاً طويل وجود دارد بنام لوله هاي مالپيگي (Malpigi tubes) كه عمل آنها دفع مواد زائد خون مي باشد. حشرات از نظر غذائي به سه گروه گياه خوار (Phytophages)، گوشتخوار (Carnivores) و همه چيز خوار (Omnivores) تقسيم مي شوند و نوع ترشحات لوله گواررشي آنها بستگي كامل به رژيم غذائي مذكور دارد.

دستگاه گردش خون (Circulatory system)

در حشرات اكسيژن بدون دخالت خون به وسيله سيستم تراشه اي تنفس در اختيار سلول قرار مي گيرد. لذا دستگاه گردش خون ساده و حفره اي است و خون تحت فشار قلب در حفره عمومي (Haemocele) پخش شده و تمام سلولها و بافتها را فرا مي گيرد. اين حفره به وسيله دو پرده ماهيچه اي طولي به سه حفره عمومي پشتي، مياني و شكمي تقسيم مي شود. حفره پشتي محتوي رگ پشتي طولي است كه قسمت جلوئي آن به نام آئورت در ناحيه قفس سينه و قسمت عقبي آن در ناحيه شكم به قلب موسوم است. خون حشرات به رنگهاي مختلف قرمز، زرد، سبز يا آبي ديده مي شود و از دو قسمت پلاسما و سلولهاي خون تشكيل يافته است.

دستگاه تنفس (Respiratory system)

حشرات اكثراً هوازي هستند و داراي دستگاه تنفسي مخصوصي بنام تراشه (Trachea) مي باشند. اين دستگاه مركب از تعدادي لوله هاي منشعب است كه انشعابات انتهائي خيلي باريك بوده و بنام موي تراشه در تمام اعضاء و بافتها و حتي سلول ها امتداد پيدا مي كنند و بدين ترتيب مستقيماً اكسيژن هوا را بدون دخالت خون به سلول هاي بدن مي رسانند. رابطه لوله هاي تنفسي با خارج بوسيله سوراخ هائي بنام استيگمات (Stigmate) برقرار مي گردد. استيگماتها در طرفين حلقه هاي قفس سينه و شكم قرار گرفته اند. در بعضي از حشرات مانند مگسها و زنبورها كه خاصيت پرواز زياد دارند، تراشه ها در بعضي قسمت ها انبساط پيدا كرده و كسيسه هاي هوائي را بوجود مي‌آورند.

دستگاه توليد مثل(Reoroductive system)

در حشرات توليد مثل بطريق دو جنسي (Bisexuee) است كه در آن اسپرمانوزئيد و اوول در افراد مجزا و بنام نر و ماده ساخته مي شود. توليد مثل در بعضي از حشرات بطريق دخترزائي (parthenogenese) و بدون دخالت جنس نر صورت مي گيرد. حشرات اكثراً تخم گذار بوده و تخم بلافاصله بعد از تشكيل از بدن ماده طرد شده و رشد آن در محيط خارج انجام مي گيرد. ضمناً در بعضي حشرات زنده زائي و در برخي تخم زنده زائي مشاهده مي شود.

دستگاه تناسلي نر

اين دستگاه بطور كلي شامل يك جفت بيضه، غده هاي ضميمه، مجاري تناسلي و آلت جفتگيري است. بيضه ها به تعداد يك جفت از مجموع  لوله هاي كوتاه و متعدد بنام لوله اسپرم تشكيل شده كه تعداد و طرز قرار گرفتن آنها در حشرات مختلف متفاوت است. غده هاي ضميمه نيز معمولاً به تعداد يك جفت و به اشكال مختلف بوده و داراي ترشحات لزج و چسبنده مي باشند.

دستگاه تناسلي ماده

اين دستگاه بطور كلي از دو تخمدان، غده هاي ضميمه، كيسه ذخيره اسپرماتوزئيد و مجاري تناسلي و گاهي تخمريز بلند تشكيل شده است. هر تخمدان مجموعه اي از لوله هاي كوچك مخروطي است كه تعداد آنها معمولاً 4 يا 6 يا 8 عدد بوده ولي در بعضي از بال غشائيان و دو بالان به 100 تا 200 و در موريانه به 2000 تا 2400 عدد مي رسد و به عمس در بعضي حشرات مانند مگش تسه تسه كمتر از حد معمول و منحصر به يك تا دو عدد مي باشد.

دستگاه عصبي (Nervous system)

دستگاه عصبي در حشرات به صورت دو زنجير عصبي در قسمت شكمي بدن قرار دارد. اين دستگاه از عقده هاي عصبي متعدد تشكيل شده است كه به تعداد يك جفت در هر حلقه بوده و نهايتاً به زنجير عصبي شكمي متصل مي شوند. عصب و رشته هاي عصبي بنام Nerve ممكن است از اكسون هاي حساس يا محرك و يا هر دو نوع تشكيل شده باشد.

مغز (Brain) از سه عقده تشكيل شده كه به ترتيب مغز اول، مغز دوم و مغز سوم ناميده مي شوند و از آنها رشته هاي عصبي بينائي و شاخكي منشاء مي گيرند. علاوه بر دستگاه مركزي مزبور يك دستگاه عصبي سمپاتيك نيز وجود دارد كه بدو صورت سيستم سمپاتيك مري و سيستم سمپاتيك شكمي مشاهده مي شود. سيستم سمپاتيك مري با مغز در ارتباط بوده و اعمال غدد بزاقي، قلب، آئورت و قسمتي از لوله گوارشي را بعهده دارد. سيستم سمپاتيك شكمي با عقده هاي قفس سينه و شكم و دستگاه تنفسي در ارتباط مي باشد.

بزرگي مغز در حشرات بستگي به درجه رشد فكري و رواني آنها دارد. چنانكه حجم مغز