آنچه در پاورپوینت ساختمان قدیمی و کهن خشت و آجر خواهید دید

ساختمان قدیمی و کهن خشت و آجر

آجر یا آجور یا آگور واژه ای است یونانی و به خشت هایی می گفتند که احکام و فرامین دولتی روی آن نوشته می شد ( حک می گردید ) و بوسیله پختن این خشت ها ، نوشته ها را روی آن پایدار می کردند .

بدرستی معلوم نیست که آجر از چه زمانی پیدا شده است ولی می توان آن را هم زمان با پیدایش آتش دانست . بدین طریق   گل موجود در کنار اجاق های انسانهای اولیه پخته شده و سخت تر از کلوخه های هم جئوار خود گردید و با مشاهده آن بشر اولیه قطعه ای از اجر را کشف کرد .

آجر یکی از مصالح ساختمانی است که با خلق و خوی بشر بسیار سازگار بوده و در هر دورانی از تاریخ  به نوعی مورد استفاده او واقع شده است . از ابتدا که بشر زندگی غارنشینی را پشت سر گذاشته و فکر تهیه سر پناهی در مغز او ایجاد گردید ، تا خود را از گزند عوامل جوی مانند باد و باران و سرما و گرما و هجوم جانوران درنده و گزنده محفوظ نگاهدارد . همچنین با گذشت زمان و هجوم قبایل مجاور به یکدیگر بریا کسب ثروت و قدرت ، بشر به فکر تهیه مصالحی افتاد که اولا از لحاظ وزن کوچک باشد که بتواند آنرا حمل نماید و رد ثانی از لحاظ شکل طوری باشد که بتواند با روی هم قرار دادن آن به مسکن خود از لحاظ هندسی شکل دلخواه خود را بدهد و همچنین باعث حفاظت او بشود .

برای رسیدن به این مقصود ابتدا سنگهای کوچک را مورد استفاده قرار داد و بعد از آن بفکر تهیه آجر افتاد و با آن تونست سر پناه مورد نیاز خود را بسازد و در ادوار بعد نیز از آجر برای ساختن قلعه و کشیدن دیوارهای بلند به دور شهرها جهت جلوگیری از هجوم دشمن استفاده نمود . در دورانهای بعد نیز آجر را برای ساختن پلها و بالاخره ساختن قصرهای با شکوه مورد  استفاده قرار داد .

ساده ترین تعریفی که بخواهیم برا یآج زبنمائیم آنست که بگوئیم آجر سنگی است مصنوعی که زا پختن خاک رس با استخوان بندی اصلی سنگ بدست می آید و ابعاد و تعداد آن مطابق احتیاج ما ، قابل تغییر می باشد . 

مصرف آجر در ایران سابقه باستانی دارد و. از مزان ساسانیان بناهایی بجا مانده است که در آنها آجر مصرف شده . مانند طاق کسری  در تیسفون شهر باستانی اقامتگاه زمستانی شاهان اکانی ( عرا ق امروز ) یا کف دالان مسجد جامع  اصفهان که برای فرش آن آجرهایی استفاده شده است که در آتشکده های ساخته شده در زمان ساسانیان بکار رفته بود .

4- قالب گیری یا خشت زنی

بعد از تهیه گل و بعمل آوردن آن انرا با توجه به شکل آجری که میخواهند بپزندقالب گیری  قالب گیری می کنند و یا خشت می زنند در کارخانه های قدیمی خشت زنی با دست انجام می کردید بدین طریق که قالبی چوبی به شکل آجری که میخواستند تهیه نمایند می ساختند .

این قالب ممکن بود هر یک خشت را قالب گیری نماید و یا ممکن بود آنرا طوی بسازند که در هر مرحله دو یا چهار و یا حتی شش خشت را در یک زمان قالب گیری کند آنگاه آن را با دست ازگلی که قبلا تهیه شده و آماده بود پر می کردند و با فشار انگشتان  کلیه فضاهای خالی که ممکن بود رد گوشه های قالببوجود آید پر              می نمودند آنگاه سطح خارجی انرا با دست صاف و صیقلی کرده بعد قالب را که ته نداشت و فقط یک چهارچول بود بلند می کردند . در نتیجه خشت های قالب گیری دشه در محل خود باقی می ماند و قالب را کنار خشتها گذاشته و دوباره خشت زنی را ادامه می دادند . بدین طریق یک کاگر معمولی می توانست د یک روز کاری  1500 تا 2000 قالب خشت تهیه نماید .