Microprocessor

يك ريزپردازنده (علائم اختصاري آن up  يا MP است) واحد پردازش اصلي حسابگر الكترونيكي(يا كامپيوتر) است كه از ترانزيستورهاي كوچك و ديگر اجزاي مدار،روي يك مدار مجتمع نيمه رسانا lic ساخته شده.پيش از پيدايش ريزپردازنده ها،CPU هاي الكترونيكي از مدارهاي مجتمع جداگانه ي TTL ،قبل از آن از ترانزيستورهاي جدا و قبل از ترانزيستورها از لامپ هاي خلأ ساخته مي شدند. حتي نمونه هايي مربوط به ماشين هاي ساده حسابگر كه شامل قسمت هاي مكانيك مثل چرخ دنده ها،شافت ها،اهرم ها، Tinkertoys و غيره بودند نيز وجود داشته است.لئوناردوداوينچي يك چنين طرحي را ساخت،هر چند كسي قادر به استفاده از تكنيك هاي صنعتي آن زمان نبود.تكامل و توسعه  ريزپردازنده ها به خاطر كارائي روز افزون آن ها در طي سالها به عنوان دنباله ي Moare s law شناخته شده اند.اين نشان مي دهد كه قدرت حسابگري (پردازش) هر 18 ماه دوبرابر مي شود،جرياني كه كلا از اوايل دهه ي 1970 شروع شده.باعث تعجب هر فرد درگير در اين مسايل-از اوايل شروع استفاده درايورها براي ماشين حساب ها،افزايش مداوم قدرت(نيرو)باعث برتري  ريزپردازنده  ها نسبت به هر كامپيوتر ديگري شده در هسته ي(مركز) هر سيستمي از بزرگترين mainframe (قالب اصلي) گرفته تا كوچكترين كامپيوترهاي دستي از يك ريزپردازنده استفاده مي شود.

تاريخچه

اولين تراشه ها

در ميان پيشرفت هاي زياد تكنولوژي، ريزپردازنده هم ايده اي بود كه زمانش فرا رسيده بود.سه پروژه تقريبا در يك زمان يك ريزپردازنده كامل ارائه دادند،

 Texas instruments TMS too , intel 4004 و Garrett Airesearch s central Air data computer .

در سال 1978، Garrett براي توليد يك حسابگر ديجيتال به منظور رقابت با سيستم هاي الكترومكانيكي سپس در توسعه كامپيوتر كنترل پرداز در us navy  (نيروي دريايي us) جهنده ي (هواپيما يا هليكوپتر) F-14-Tomacat ،دعوت شد.نمونه تا سال 1970 كامل شد و از چيسپت mos در هسته ي cpu استفاده شد.اين نمونه نسبت به سيستم هاي مكانيكي كه در برابر آن رقابت مي كرد كوچكتر و قابل اعتماد تر بود و در همه مدل هاي اوليه ي Tomact هم استفاده شد.اين سيستم آن قدر پيش رفته بود كه Navy(نيروي دريايي) از انتشار و گسترش آن تا سال 1997 خودداري كرد،به همين دليل چيسپت CADC و Mp 944 كه استفاده شدند حتي تا امروز هم تقريبا ناشناخته ماندند.