بانكداري در ايران
1- صرافي
احتياج روزانه مردم به تعيين وزن و عيار مسكوكات گوناگون كه در ادوار مختلف تاريخ در مبادلات رايج بود بعلاوه رواج پولهاي مختلف بدون آشنائي افراد به مشخصات مسكوكات و بدون اطلاع از رابطه برابري فلزات با يكديگر ، وجود كساني كه در خصوصيات مسكوكات ( عيار و بار ) و مسائل مربوط به آن بصير بوده و وقت خود را به اين كار اختصاص دهند ضروري مي نمود. در دوره هاي صلح و آرامش توسعه روابط تجاري ميان شرق و غرب و امنيت صرافي از حيث كيفيت و كميت راه تكامل پيمود وعده شاغلين به اين حرفه و سرمايه گذاري آنان مرتباً افزايش مييافت تا جائي كه در اغلب شهرهاي ايران چه خود چه نمايندگان آنان فعاليت داشته و حتي بعضي از صرافان كه از قدرت مالي و معروفيت بيشتري برخوردار بودندبا گشايش حساب در بانكهاي بزرگ خارجي يا تعيين كارگزار در خارج و فرستادن نماينده به مراكز عمده تجارت ، دايره عمليات خود را در بازارهاي بين اللملي بيش از گذشتگان خود توسعه دادند . از مركز عمده تجارت در آن ايام كه موجب فعاليت صرافي گرديد مي توان به ترتيب درجه اهميت شهرهاي تبريز ، مشهد، تهران ، اصفهان ، شيراز و بوشهر را نام برد.
عمليات صرافي
عمده ترين عمليات صرافي عبارت بود از تسعير پولها و معاملات بروات و رواج بيجك .( اينگونه اسناد با همان مشخصه كه بعدها در قانون تجارت ايران تعريف و تحديد شده در آنزمان رواج داشته است.)
بيجك ( كلمه اي است هندي ) سندي بوده كه صرافان ضمن صدور آن وصول مبلغي رااعلام داشته اند كه در كوتاه مدت يا عند المطالبه تعهد پرداخت وجه آن را مي نمودند. قدرت رواج آن بر حسب ميزان معروفيت و اعتبار طرف صادر كننده (متعهد ) بوده است.